İçtihat Rehberleri / Yaşam hakkı / ölüm / intihar

Cezaevinde İntihar ve Önleme Yükümlülüğü İçtihat Rehberi

Cezaevinde intihar riski, önleyici tedbir alma yükümlülüğü ve yaşamı koruma sorumluluğuna ilişkin AYM içtihadı.

İncelenen Karar

İhlal

İhlal Yok

Cezaevinde İntihar ve Önleme Yükümlülüğü İçtihat Rehberi görsel anlatımı

AYM'nin Dikkat Ettiği Konular

AYM, cezaevinde ölüm ve intihar vakalarında devletin yaşamı koruma yükümlülüğünü, riskin bilinirliğini, gerekli önleyici tedbirlerin alınıp alınmadığını ve ölüm sonrası soruşturmanın etkili yürütülüp yürütülmediğini inceler.

Bu rehber nasıl oluşturuldu?

Bu rehber, cezaevinde ölüm, intihar ve ölüm sonrası etkili soruşturma yükümlülüğüne ilişkin AYM kararlarının ayrıştırılmasıyla oluşturulmuştur.

Hızlı Sonuç

AYM'nin En Sık İhlal Bulduğu Durumlar

• İntihar veya ölüm riskinin önceden bilinebilir olması
• Bilinen riske rağmen gerekli önlemlerin alınmaması
• Gözetim ve denetim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi
• Acil müdahale veya sağlık desteğinin gecikmesi
• Ölüm sonrası etkili soruşturma yürütülmemesi
• Delillerin toplanmaması veya yakınların sürece katılımının sağlanmaması

AYM'nin Genellikle Kabul Ettiği Müdahaleler

• Ölüm veya intihar riskinin öngörülemez olması
• Makul gözetim ve sağlık tedbirlerinin alınması
• Olaya hızlı müdahale edilmesi
• Ölüm sonrası soruşturmanın etkili yürütülmesi
• Devlete yüklenebilecek ihmalin gösterilememesi

AYM İhlal Bulabilir Eğer

Bilinen intihar riski önlenmelidir

Mahpusun intihar veya kendine zarar verme riski idarece biliniyor ya da bilinmesi gerekiyorsa makul önleyici tedbirler alınmalıdır.

Gözetim yükümlülüğü ihmal edilemez

Risk altındaki mahpusun uygun sıklıkta gözetilmemesi veya denetlenmemesi yaşam hakkı bakımından ihlal oluşturabilir.

Acil müdahale gecikmemelidir

İntihar girişimi, ağır yaralanma veya ani sağlık riski durumunda cezaevi idaresi ve sağlık birimleri hızlı ve etkili müdahale etmelidir.

Ölüm sonrası etkili soruşturma yürütülmelidir

Cezaevinde ölüm veya intihar sonrasında olayın tüm yönleriyle, bağımsız ve etkili biçimde soruşturulması gerekir.

Yakınların sürece katılımı sağlanmalıdır

Ölüm soruşturmasında ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini koruyacak ölçüde sürece katılımı sağlanmalıdır.

AYM İhlal Bulmayabilir Eğer

Öngörülemeyen intihar devlete yüklenmeyebilir

İntihar riski önceden bilinemiyor ve idarenin makul biçimde öngörmesi beklenemiyorsa yaşamı koruma yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılmayabilir.

Makul tedbirler alınmışsa ihlal olmayabilir

Cezaevi idaresi bilinen risk karşısında makul gözetim, sağlık desteği ve güvenlik tedbirleri almışsa ihlal bulunmayabilir.

Etkili ölüm soruşturması ihlal sonucunu engelleyebilir

Ölüm sonrası deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş ve olay bağımsız biçimde araştırılmışsa usul boyutunda ihlal bulunmayabilir.

İlgili İçtihat Rehberleri

28 karar incelendi

Cezaevinde Ölüm ve Etkili Soruşturma İçtihat Rehberi

Cezaevinde meydana gelen ölüm olayları sonrasında etkili soruşturma yürütülmesine ilişkin AYM içtihadı.

9 karar incelendi

Cezaevi Operasyonu, Yangın ve İsyanlarda Ölüm İçtihat Rehberi

Cezaevi operasyonu, yangın veya isyan sırasında meydana gelen ölüm ve yaralanmalara ilişkin AYM içtihadı.

7 karar incelendi

Hasta Mahpusun Ölümü ve Tıbbi İhmal İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumunda sağlık sorunları, tıbbi ihmal veya tedavi süreçleriyle bağlantılı ölüm olaylarında yaşam hakkına ilişkin AYM içtihadı.

Bu Konudaki Yazılar

Cezaevinde İntihar Olayından Devlet Ne Zaman Sorumlu Tutulur?

Cezaevinde intihar veya kendine zarar verme riski biliniyor ya da bilinmesi gerekiyorsa idarenin makul önleyici tedbirler alması gerekir. AYM, bu tür başvurularda riskin öngörülebilirliğini, gözetim yükümlülüğünü, acil müdahaleyi ve ölüm sonrası soruşturmanın etkililiğini birlikte değerlendirir.