İçtihat Rehberleri / Avukat görüşü ve savunma

Dilekçe ve Mahkemeye Erişim Hakkı İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında dilekçe verme, mahkemeye erişim, başvuru ve şikâyet yollarını kullanma hakkına getirilen sınırlamalara ilişkin AYM içtihadı.

İncelenen Karar

İhlal

İhlal Yok

Dilekçe ve Mahkemeye Erişim Hakkı İçtihat Rehberi görsel anlatımı

AYM'nin Dikkat Ettiği Konular

AYM, dilekçe, mahkemeye erişim, bireysel başvuru ve savunma için belgeye erişim konularında hakkın etkili kullanılmasını, engellemenin somut gerekçesini ve başvurucunun usulî imkânlardan mahrum bırakılıp bırakılmadığını değerlendirir.

Bu rehber nasıl oluşturuldu?

Bu rehber, ceza infaz kurumlarında başvuru, dilekçe, savunma ve mahkemeye erişim imkânlarına ilişkin AYM kararlarının ayrıştırılmasıyla oluşturulmuştur.

Hızlı Sonuç

AYM'nin En Sık İhlal Bulduğu Durumlar

• Dilekçe verme veya mahkemeye başvurma imkânının fiilen engellenmesi
• Dilekçenin işleme alınmaması veya gönderilmemesi
• Mahkemeye erişimi ölçüsüz biçimde zorlaştıran uygulama yapılması
• Başvuru hakkını etkileyen ret veya gecikmenin gerekçelendirilmemesi

AYM'nin Genellikle Kabul Ettiği Müdahaleler

• Dilekçe veya başvuru imkânının fiilen sağlanması
• Eksikliğin başvuru hakkını kullanmayı engellememesi
• Başvurucunun iddiasını somutlaştırmaması
• Usul şartlarının açık ve öngörülebilir uygulanması

AYM İhlal Bulabilir Eğer

Dilekçe verme hakkı fiilen engellenemez

Mahpusun dilekçe verme, başvuru yapma veya şikâyette bulunma imkânı fiilen ortadan kaldırılamaz.

Dilekçeler işleme alınmalı ve gönderilmelidir

Usulüne uygun verilen dilekçelerin işleme alınmaması veya ilgili mercilere gönderilmemesi mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir.

Mahkemeye erişimi zorlaştıran uygulamalar ölçülü olmalıdır

Başvuru yapmayı aşırı derecede güçleştiren veya fiilen imkânsız hâle getiren uygulamalar ihlal oluşturabilir.

Ret ve gecikmeler somut gerekçelendirilmelidir

Dilekçe veya başvurunun kabul edilmemesi ya da geciktirilmesi somut ve denetlenebilir gerekçelere dayanmalıdır.

Savunma için gerekli belgeye erişim sağlanmalıdır

Mahpusun başvuru veya savunma hakkını kullanabilmesi için gerekli bilgi ve belgelere makul erişimi sağlanmalıdır.

AYM İhlal Bulmayabilir Eğer

Başvuru imkânı fiilen sağlanmışsa ihlal olmayabilir

Mahpusun dilekçe verme ve başvuru yapma imkânını etkili biçimde kullanabildiği durumlarda ihlal bulunmayabilir.

Eksiklik hakkın kullanımını etkilememişse ihlal olmayabilir

Usule ilişkin eksiklik başvuru hakkının kullanılmasını fiilen engellememişse ihlal sonucuna ulaşılmayabilir.

Usul kurallarının öngörülebilir uygulanması ihlal oluşturmayabilir

Başvuru şartları açık, ulaşılabilir ve öngörülebilir biçimde uygulanmışsa mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiş sayılmayabilir.

İlgili İçtihat Rehberleri

54 karar incelendi

İnfaz Hâkimliği Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumundaki işlem ve uygulamalara karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyetlerde duruşmada hazır bulunma, SEGBİS yoluyla katılım, sözlü savunma, gerekçeli karar, silahların eşitliği, çelişmeli yargılama ve Cumhuriyet savcısı görüşünün bildirilmesi gibi usul güvencelerine ilişkin AYM içtihadı.

15 karar incelendi

Avukat Görüşünün İzlenmesi ve Kaydedilmesi İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında avukat görüşmelerinin izlenmesi, dinlenmesi, kaydedilmesi veya mahremiyetinin sınırlandırılmasına ilişkin AYM içtihadı.

9 karar incelendi

Avukatla Yazışma ve Belge Alışverişi İçtihat Rehberi

Mahpusların avukatlarıyla yazışması, belge alışverişi yapması ve savunma evrakı paylaşmasına getirilen sınırlamalara ilişkin AYM içtihadı.

9 karar incelendi

Avukatla Görüşme Hakkı İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında mahpusun avukatıyla görüşme, müdafi yardımından yararlanma ve savunmasını hazırlama imkânına ilişkin AYM içtihadı.

7 karar incelendi

Savunma İçin Belge ve Bilgiye Erişim İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında savunma hazırlamak için belgeye, bilgiye, dosya içeriğine veya teknik imkânlara erişimin sınırlandırılmasına ilişkin AYM içtihadı.

3 karar incelendi

Bireysel Başvuru Hakkının Engellenmesi İçtihat Rehberi

Mahpusların bireysel başvuru hakkını kullanmalarının engellenmesi, başvuru evrakı veya belge temininde yaşanan sorunlara ilişkin AYM içtihadı.

Bu Konudaki Yazılar

Mahkemeye Erişim Hakkı Cezaevinde Nasıl Korunur?

Cezaevinde bulunan kişiler de dilekçe verme, mahkemeye başvurma ve şikâyet yollarını kullanma hakkına sahiptir. AYM kararlarına göre dilekçelerin gönderilmemesi, işleme alınmaması veya mahkemeye erişimin fiilen engellenmesi hak ihlali oluşturabilir.