AHMET ŞENOL VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Kelepçe Uygulamaları İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, hükümlünün ceza infaz kurumu görevlilerince darbedilmesi, ellerine ve ayaklarına ters kelepçe takılı vaziyette bir odada tutulması ve bu olaylarla ilgili etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle işkence ve kötü muamele yasağının; yaşamı korumak için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucunda hükümlünün çoklu ilaç zehirlenmesi ve gelişen yeni sorunlar sebebiyle ölmesi ve bu ölümle ilgili etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun işkence ve kötü muamele yasağı ile yaşam hakkının maddi ve usul boyutları yönünden ihlal edildiğine karar verilmiştir. İşkence yasağının zor kullanımı yönünden ihlal bulunmamış, ancak müşahede odasında tutma koşulları ve soruşturma süreçlerinde usul ihlalleri tespit edilmiştir. Yaşam hakkının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması ve ölümle ilgili etkili soruşturma yapılmaması nedeniyle ihlal kararı verilmiştir. İhlalin sonuçlarının giderilmesi için dosya yeniden soruşturma yapılmak üzere Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiş, başvuruculara müştereken 44.200 TL manevi tazminat ile 2.186,10 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında hükümlülere karşı işkence ve kötü muamele yasağının hem maddi hem de usul yönlerden titizlikle korunması gerektiğini gösterir. Ayrıca, yaşam hakkının korunması için ölüm olaylarında etkili ve kapsamlı soruşturma yapılmasının zorunlu olduğunu ortaya koyar.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, ceza infaz kurumlarında yaşanan şüpheli ölüm ve kötü muamele iddialarına ilişkin soruşturmanın tüm yönleriyle eksiksiz yürütülmesi gerekir. Başvuruda, olay tarihleri, tutanaklar, hastane raporları, infaz hâkimi kararları ve tanık beyanları gibi somut deliller mutlaka eklenmelidir. Ayrıca, soruşturma makamlarının verdiği kararların ve tebliğ tarihleri açıkça belirtilmelidir. Başvuruların zamanında yapılması ve iddiaların detaylı şekilde, somut olay ve belgelerle desteklenmesi önem taşır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Kelepçe uygulamaları ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, tutuklama kararı sonrası gerekmediği hâlde başvurucunun ellerine ters kelepçe takılarak ceza infaz kurumuna nakledilmesi ve adliye çıkışında basın mensuplarının bu hâliyle görüntüsünü alması sebebiyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, darbe teşebbüsü sonrasında yürütülen soruşturmalar kapsamındaki gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, arama ve elkoyma tedbirinin hukuka aykırı olması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının, nezarethane ve ceza infaz kurumunda tutma koşullarının yetersizliği, kelepçe takılması, adliye koridorlarında bekletilme ve sağlık durumuna rağmen ceza infaz kurumunda tutma nedenleriyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tıbbi muayene sırasında kelepçenin çıkarılmaması sebebiyle mahkûmun tedaviye erişememesi ve bu olay hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olarak ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun hastaneye sevki ve tıbbi işlemler esnasında kelepçe kullanılması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, haksız olarak gözaltına alma, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, resen yapılması gereken tutukluluk incelemelerinin kanuni süresi içinde yapılmaması, sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, gözaltında ve ceza infaz kurumunda olumsuz koşullarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, ceza infaz kurumunda avukat görüşmelerinin kayıt altına alınması ve bylock delilinin hukuka aykırı olarak elde edilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı ile suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin, arama tedbirinin uygulanması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, elkoyma kararı nedeniyle mülkiyet hakkının, kelepçeli olarak basın tarafından görüntülenme ve meslekten ihraç bilgilerinin medyada yer alması nedeniyle masumiyet karinesinin, açık öğretim fakültesi sınavlarına girilmesine izin verilmemesi nedeniyle de eğitim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olan başvurucunun başka bir ceza infaz kurumuna nakli için havalimanına götürülmesi işlemi sırasında ellerinin kelepçelenmesi sebebiyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklanma sonrasında kelepçe takılması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.
Başvuru, tıbbi teşhis için gerekli olan görüntüleme işlemi sırasında kelepçenin çıkarılmaması nedeniyle mahkûmun tedaviye erişememesi, mahkûma gereksiz güç kullanılması ve bu olaylar hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlüyken götürüldüğü sınav merkezinde elindeki kelepçelerin çözülmemesi, elleri ve ayakları bağlı şekilde sınava girmek zorunda bırakılması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundan hastaneye nakil ve hastanede bekleme sürecinde kelepçe kullanılması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.