MEHMET HANEFİ ÖZÇOBAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde İntihar ve Önleme Yükümlülüğü İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutuklu olarak bulunulan ceza infaz kurumunda ası suretiyle intiharın önlenememesi ve bu intihar olayına ilişkin etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun Onur Özçoban, Handan Özçoban ve Halil Özçoban yönünden başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna; Mehmet Hanefi Özçoban ve Müyesser Özçoban yönünden ise yaşam hakkının maddi ve usul boyutunun ihlal edilmediğine karar verilmiştir. Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ceza soruşturmasının etkin ve yeterli olduğu, başvurucuların soruşturmaya etkin katılımının sağlandığı ve makul sürede tamamlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yaşam hakkının usule ilişkin boyutunda herhangi bir ihlal bulunmamıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, cezaevi ortamında yaşanan ölüm olaylarında yürütülen ceza soruşturmasının kapsamlı ve zamanında yapılmasının önemini gösterir. Ayrıca, başvurunun kabul edilebilmesi için tüm yasal başvuru yollarının tamamlanması gerektiğini ortaya koyar. Vatandaşlar, ölüm olaylarında soruşturmanın etkinliğini ve kamu makamlarının kusurunun olup olmadığını somut delillerle ortaya koymalıdır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, ölüm olayına ilişkin ceza soruşturmasının tüm belgeleri ve kararları eksiksiz sunulmalıdır. Soruşturmanın başlama ve bitiş tarihleri, kovuşturmaya yer olmadığı kararları ve itiraz süreçleri açıkça belirtilmelidir. Başvurucuların soruşturma dosyasına erişim talepleri ve verilen cevaplar belgelenmelidir. Kamera kayıtları, otopsi raporları, infaz hâkimliği kararları ve tanık ifadeleri gibi somut deliller eklenmelidir. Ayrıca, başvuru yollarının tamamlandığına dair belgeler ve kararların tebliğ tarihleri başvuruya eklenmelidir. Başvuruların süresi içinde yapılması önemlidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevinde intihar ve önleme yükümlülüğü ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, geçmişinde birden fazla intihar girişimi bulunan hükümlünün yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle intihar etmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, vefatından bir süre önce hükümlünün kamu görevlileri tarafından yaralanması ve söz konusu olay sonrasında etkisiz bir şekilde yürütülen ceza soruşturması sonunda açılan kamu davasında sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle eziyet yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, bir tutuklunun öngörülebilir intiharının önlenememesi sonucu yaşamını yitirmesi ve olayla ilgili ceza soruşturmasının ayrımcılık saikiyle etkili yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ve yaşam hakkı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara teşebbüs eylemi sonrasında tedavi görülen sağlık kurumunda teşebbüse bağlı olarak gerçekleşen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı ve ölüm temelinde açılan tazminat davasının uzun sürmesi nedeniyle yaşam ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, kamu makamları tarafından yeterli önlem alınmaması dolayısıyla ceza infaz kurumunda intihar meydana gelmesi ve olay ile ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan bir hükümlünün şüpheli ölümü ve bu olayla ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi, ayrıca kamu makamları tarafından yaşamı koruma yükümlülüğünün gerektirdiği şekilde intihara karşı tedbir alınmaması, açılan tam yargı davasının reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkının; hükümlünün infaz koruma görevlileri tarafından darbedilmesi, tek kişilik odada cezasının infaz edilmesi suretiyle psikolojisinin bozulmasına sebebiyet verilmesi, ceza infaz kurumu ring aracıyla, kelepçeli olarak hastaneye sevk edilmesi ve kelepçenin çıkarılmamasından dolayı yeterli tedavi uygulanamaması nedeniyle kötü muamele yasağının; tam yargı davasının makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, intihar olayında yaşamın korunması için kamu görevlileri tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucular, Silivri L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan yakınlarının psikolojik bunalım neticesinde intihar ederek hayatını kaybettiğini, olayda yakınlarının tedavisini yürüten doktorların ve cezaevi görevlilerinin ihmali olduğunu, devletin gözetimi ve denetimi altında bulunan yakınlarının gereği gibi korunamadığını belirterek yaşam hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
Başvuru, idarenin kusuru neticesinde tutuklulukta intihar olayının meydana gelmesi ve bu ölüm olayına ilişkin etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.