FAİK DOĞAN BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Barındırma ve Tutulma Koşulları İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, yakalama, gözaltına alma ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma aşamasındaki birtakım işlemler nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun yakalama ve gözaltına alma, tutuklama, tutukluluğun makul süreyi aşması, kötü muamele yasağı ve adil yargılanma hakkı iddialarının tamamı başvuru yollarının tüketilmemiş olması veya açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir. Tutuklama tedbirinin ölçülü olduğu ve hukuka uygun bulunduğundan bu iddia da kabul edilemezdir. Başvurucunun tutukluluğun makul süreyi aştığı iddiası ise 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat davası yoluyla incelenebilecektir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi başvuruyu esas yönünden incelememiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce, şikâyet edilen konuyla ilgili tüm olağan kanun yollarının ve etkili hukuk yollarının tüketilmesi gerektiğini gösterir. Ayrıca, tutukluluğun makul süreyi aştığı iddiasında, 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat davasının açılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, öncelikle yakalama, gözaltı, tutuklama ve kötü muamele iddialarına ilişkin olarak ilgili idari ve yargısal mercilere şikâyetlerin zamanında ve usulüne uygun şekilde iletilmesi gerekir. Tutukluluk süresinin makul süreyi aşıp aşmadığı iddialarında ise 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesine göre tazminat davası açılmalıdır. Başvuru dilekçesine, ilgili kararların tebliğ tarihleri, başvuru yollarının tüketildiğine dair belgeler, mahkeme kararları ve varsa idari başvurulara ilişkin belgeler eklenmelidir. Ayrıca, başvuruların süresi içinde yapılması önemlidir; aksi halde başvuru kabul edilmez.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Barındırma ve tutulma koşulları ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, ceza infaz kurumundaki bazı uygulama ve kısıtlamalar nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle adil yargılanma hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yakalama, gözaltı ve tutuklamanın hukuka aykırı olması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, soruşturma dosyasında gizlilik kararı verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; arama ve elkoyma tedbirinin hukuka aykırı olması nedeniyle adil yargılanma hakkının; gözaltı sürecindeki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, meslekten ihraç nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle kötü muamele yasağının, söz konusu koşullar ile ilgili şikâyet dilekçelerinin iletilmesi gereken resmî kurumlara gönderilmemesi nedeniyle de adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma, yeterli yemek verilmeme, sağlık hizmetlerinin gerektiği gibi sağlanamaması ve bu konulardaki başvurunun infaz hâkimliğince incelenmeden reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının; ceza infaz kurumunda uygun olmayan şartlarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; velayet altındaki çocukların hafta sonu ceza infaz kurumuna ziyaretinin kısıtlanması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutukluluğun makul süreyi aşması, sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması, tutukluluğa itirazların değerlendirilmemesi, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, yakalama ve tutuklama nedenleri ile suçlamaların bildirilmemesi ve bir kısım tutukluluk incelemesinin kanunda öngörülen süre içinde yapılmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları ile eğitim ve spor faaliyetlerinin kısıtlanması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda uygun olmayan şartlarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda açık görüş, kapalı görüş ve telefonla görüş haklarının sınırlandırılması ve haberleşme araçlarının kullanımının yasaklanması nedenleriyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile haberleşme hürriyetinin; ceza infaz kurumunda sınavlara girilememesi nedeniyle eğitim hakkının; gözaltı tedbirinin hukuki olmaması, kanuni gözaltı süresinin aşılması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması ve tutukluluğa itirazların değerlendirilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutulma koşulları nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluk hâlinin makul süreyi aşması, tutukluluğun devamı ve itirazın reddine dair kararların doğal hâkim ilkesine aykırı olarak kurulmuş bağımsız ve tarafsız olmayan hâkimlik tarafından verilmesi, tutukluluğun devamı kararlarına yönelik itirazların geç değerlendirilmesi, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; yurt dışına çıkamamak şeklindeki adli kontrol tedbirinin hukuki olmaması nedeniyle seyahat hürriyetinin; yasal koşulları oluşmadığı hâlde gözaltında ters kelepçe takılması ve ceza infaz kurumunda uygun olmayan koşullarda tutulmasının yanı sıra bir kısım hakkının sınırlandırılması nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma aşamasında arama ve elkoyma işlemlerinin yöntemince yapılmaması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, mal varlığına yönelik uygulanan tedbir nedeniyle mülkiyet hakkının; gözaltı işlemleri sırasında basın mensuplarının görüntü almasına izin verilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin; soruşturma sürecindeki birtakım uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.