FADİME KOLUTEK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Avukat Görüşünün İzlenmesi ve Kaydedilmesi İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, mahpusun avukatı ile yaptığı görüşmenin görevliler tarafından izlenmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının, görüşme sonrasında tutulan tutanak doğrultusunda verilen disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetin reddedilmesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu Celaleddin Kolutek, FETÖ/PDY üyeliği iddiasıyla tutuklanmış ve ceza infaz kurumunda avukatıyla yaptığı görüşme, görevli personel tarafından izlenmiştir. Görüşme sonrası tutulan tutanakta, başvurucunun avukatına yönelik tehdit ve hakaret içerikli ifadeleri yer almış ve bu tutanak temel alınarak disiplin cezası verilmiştir. Başvurucu, görüşmenin izlenmesi ve tutanağa dayalı disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu, avukatla görüşmenin gizliliğinin ihlal edildiğini ve adil yargılanma hakkının zedelendiğini ileri sürmüştür. Mahkemeler disiplin cezasını onamış, ancak Anayasa Mahkemesi, olağanüstü hal koşullarında dahi avukatla görüşmenin gizliliğinin korunması gerektiğini, izleme tedbirinin keyfi ve ölçüsüz olduğunu ve disiplin cezasının dayanağı olan delillerin adil yargılanma hakkını zedelediğini tespit ederek özel hayata saygı ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğine karar vermiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında avukat-müvekkil görüşmelerinin gizliliğinin korunmasının anayasal bir hak olduğunu ve olağanüstü hal gibi olağanüstü koşullarda bile bu hakkın keyfi ve ölçüsüz müdahalelerle sınırlandırılamayacağını ortaya koymaktadır. Ayrıca, izleme sonucu elde edilen delillerin disiplin cezası için belirleyici delil olarak kullanılamayacağına dair önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Avukatla yapılan görüşmelerin gizliliğini ihlal eden kayıt ve tutanakların usulüne uygun şekilde itiraz edilmesi; 2) Disiplin cezası sürecinde savunma hakkının tam olarak kullanılması ve savunma belgelerinin eksiksiz sunulması; 3) Olağanüstü hal veya benzeri durumlarda alınan tedbirlere karşı bireyselleştirilmiş gerekçelerin talep edilmesi; 4) İnfaz hâkimliği ve diğer olağan yargı yollarının süresinde ve usulüne uygun tüketilmesi; 5) Başvuru sürecinde tüm ilgili belgelerin ve kararların eksiksiz dosyaya eklenmesi.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Avukat görüşü ve savunma / Avukat görüşünün izlenmesi ve kaydedilmesi ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa ilişkin kararların bağımsız ve tarafsız olmayan sulh ceza hâkimliklerince verilmesi, tutukluluk ve itiraz incelemelerinin duruşmalı olarak incelenmemesi, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması ve tutukluluğa ilişkin kararların sulh ceza hâkimliklerince verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda müdafi ile yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması ve yayımlanan haberler nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; tutukluluğun makul süreyi aşması ile ceza infaz kurumunda avukatla yapılan görüşmelerin kaydedilmesi ve avukata verilip alınan belgelere el konulması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, avukat ile yapılacak telefon görüşmelerinin kaydedilmesine ve avukat görüşlerinde bir görevlinin hazır bulundurulmasına yönelik karar nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, başvurucunun meslekten ihraç edilmesine karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma, özel hayata ve aile hayatına saygı, etkili başvuru haklarının; tutuklamanın hukuki olmaması, tutukluluk incelemesinin kanuni süresi içerisinde yapılmaması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; tutuklama sorgusunda müdafii bulundurulmaması ve ceza infaz kurumunda yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması nedenleriyle savunma hakkının; mal varlığına elkoyma tedbiri uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının; gözaltı sürecindeki bazı uygulamalar nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağının; yeterli delil olmamasına rağmen yurt dışına çıkış yasağı konulması nedeniyle seyahat hürriyetinin; arama işlemleri ve açık görüş hakkının sınırlandırılması nedenleriyle de özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, avukat görüşlerinde bir görevlinin hazır bulundurulmasına, hükümlünün avukata verdiği veya avukatın hükümlüye verdiği belgenin incelenmesine ve görüşmenin kaydedilmesine yönelik karar nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tahliye taleplerinin incelenmemesi, tutukluluk incelemelerinin kanuni süresi içinde yapılmaması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün bildirilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; hukuka aykırı arama kararları ve vekille görüşlerin kayıt altına alınması nedeniyle savunma hakkı ile adil yargılanma hakkının; gözaltı sürecinde ve ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle nedeniyle de kötü muamele yasağının, eşitlik ilkesi ile masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; tutuklama ve konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutuklama ve adli kontrol tedbirine yönelik itirazları inceleyen ağır ceza mahkemelerinin bağımsız ve tarafsız olmaması, tutukluluğa itirazların süresinde değerlendirilmemesi ve ceza infaz kurumunda avukatla görüşmelerin kayıt altına alınması ve haberleşme araçlarının kullanımının sınırlandırılmasına bağlı olarak tutukluluğa etkili itiraz edilememesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, yazılı haberleşmenin kısıtlanması nedeniyle haberleşme hürriyetinin, avukatla görüşlerinin sınırlanması ve gizlilik içerisinde gerçekleşmemesi nedeniyle savunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, avukat ile görüşmenin engellenmesi, avukat görüşlerinde bir görevlinin hazır bulundurulması, avukatın verdiği veya avukata hükümlünün verdiği belgenin incelenebilmesi ve görüşmenin kaydedilmesi nedenleriyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, avukat görüşlerinde bir görevlinin hazır bulundurulmasına, hükümlünün avukata verdiği veya avukatın hükümlüye verdiği belgenin incelenmesine ve görüşmenin kaydedilmesine yönelik karar nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.