MUSTAFA BABAYİĞİT BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Tek Kişilik Odada Tutulma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağı ve kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin, tek kişilik odada tutulmaya ilişkin olarak infaz hâkimliğine yapılan şikâyetin uzun sürede neticelendirilmesi nedeniyle etkili başvuru hakkının, kişisel alanın azlığı nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, FETÖ/PDY soruşturması kapsamında tutuklanarak ceza infaz kurumunda tek kişilik odaya yerleştirilmiş, bu odada kalmanın kötü muamele yasağını ihlal ettiğini ve kişisel alanın yetersiz olduğunu iddia etmiştir. Tek kişilik odada tutulma nedeniyle infaz hâkimliğine yaptığı şikâyet uzun süre sonuçlanmamış, başvurucu bu süreçte farklı yargı mercileri arasında yetki uyuşmazlığı yaşanması nedeniyle etkili bir başvuru imkânı bulamamıştır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun tek kişilik odada tutulmasının kötü muamele yasağı kapsamında olmadığına, kişisel alanın azlığına ilişkin şikâyetin ise olağan hukuk yolları tüketilmeden yapıldığına karar vermiştir. Ayrıca, infaz hâkimliği ve diğer yargı mercilerinin süreci uzun sürse de etkili başvuru hakkının ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tek kişilik odada tutulmanın kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesinde ölçütlerin nasıl uygulanacağını ve kişisel alanın yetersizliği iddialarında bireysel başvuru öncesinde olağan hukuk yollarının tüketilmesinin zorunluluğunu netleştirmektedir. Ayrıca, infaz hâkimliği kararlarının uzun sürmesi durumunda etkili başvuru hakkının sınırları ve başvuru yollarının işleyişi açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Ceza infaz kurumundaki koşullara ilişkin şikâyetlerde öncelikle infaz hâkimliğine başvurulmalı ve bu başvuru belgelenmelidir. 2) Başvuru sürecinde yetki uyuşmazlıkları yaşanması halinde ilgili mahkemelere itiraz edilmelidir. 3) Başvurular zamanında yapılmalı ve başvuru yolları usulüne uygun şekilde tüketilmelidir. 4) Kişisel alan ve kötü muamele iddialarını destekleyecek somut deliller başvuru dosyasına eklenmelidir. 5) Etkili başvuru hakkı kapsamında başvurunun makul süre içinde sonuçlanması takip edilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Tek kişilik odada tutulma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ve saç tıraşının koğuş önünde yapılmasına izin verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda herhangi bir gerekçe belirtilmeden tek kişilik odada tutulma ve bu uygulamaya yönelik itiraz sürecinde yeterli değerlendirme yapılmaması nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının; gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması, tutukluluğa itirazların süresinde değerlendirilmemesi, tutukluluğun gözden geçirilmesi kararlarının tebliğ edilmemesi, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması ve tutukluluğa itiraz incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; arama kararının hukuka aykırı olması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde suçlamaya bağlı olarak farklı uygulamalara maruz kalma nedeniyle eşitlik ilkesinin; kamu görevinden ihraç edilmeye bağlı olarak eğitim durumunu gösteren belgelerin geçerliliği ve işlevini kaybetmesi nedeniyle eğitim hakkının; ceza infaz kurumunda tek kişilik odada uygun olmayan koşullarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma aşamasında bir kısım kamu görevlisi tarafından yapılan açıklamalarla masumiyet karinesine riayet edilmemesi ve hukuka aykırı delillerin yargılamaya dâhil edilmesi nedenleriyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, terör örgütüne üye olma suçlamasıyla ceza infaz kurumunun tek kişilik odasında tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; kurumda kalınan süre boyunca avukatla görüşmenin kaydedilmesi, çalışma alanı temin edilmemesi ve talep edilen yayın ve belgelere ulaşılamaması nedeniyle adil yargılanma hakkının; hâkimlik mesleğinden çıkarılma nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tahliye taleplerine ve itirazlarına cevap verilmemesi ve tutukluluğa ilişkin karar veren sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, mal varlığına hukuka aykırı olarak tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, kamu görevlileri tarafından yapılan açıklamalar nedeniyle masumiyet karinesinin, soruşturma aşamasındaki bazı uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının, üyesi olduğu Yargıçlar ve Savcılar Birliğinin kapatılması nedeniyle örgütlenme hürriyetinin ve tek kişilik odada tutulması nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; tek kişilik odada tutulma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, hakkında yürütülen ceza soruşturması sırasında verilen tutuklama kararına istinaden ceza infaz kurumunda tecrit edilerek tek kişilik bir odada tutulmak ve bazı imkânlardan yoksun bırakılmak suretiyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.