DENİZ ŞAH BAŞVURUSU (2)
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Kötü Muamele İddialarında Etkili Soruşturma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda kamu görevlilerince şiddete maruz kalma şikâyetiyle ilgili olarak etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başsavcılık soruşturma kapsamında sadece infaz kurumundan bilgi istemiş, başvurucunun ifadesi alınmamış, tanıklar dinlenmemiş, sağlık raporu temin edilmemiş ve soruşturma infaz kurumu personelince yürütülmüştür. Bu nedenle soruşturmanın tarafsız ve bağımsız olmadığı, etkili bir ceza soruşturması yapılmadığı tespit edilmiştir. Anayasa Mahkemesi, kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine karar vermiş, ihlalin sonuçlarının giderilmesi için yeniden soruşturma yapılmasına ve başvurucuya 45.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiştir.
Bu karar neden önemli?
Devletin kötü muamele iddialarını etkili, tarafsız ve bağımsız bir şekilde soruşturma yükümlülüğü, insan hakları korumasının temel unsurlarındandır. Bu karar, ceza infaz kurumlarında yaşanan şiddet iddialarının etkin soruşturulmasının zorunluluğunu ve ihlal halinde tazminat yükümlülüğünü ortaya koymaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda soruşturmanın kapsamlı, tarafsız ve bağımsız yürütülmesi; mağdurun ifadesinin alınması, tanıkların dinlenmesi ve sağlık raporlarının temin edilmesi gerekmektedir. Soruşturmanın infaz kurumu personeli tarafından yürütülmesi usul yönünden eksiklik oluşturur ve ihlal nedeni olabilir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Kötü muamele iddialarında etkili soruşturma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, bir tutuklunun ceza infaz kurumundaki ölümü hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, anayasal güvencelere aykırı olarak tutuklama kararı verilip tutukluluğun devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, gözaltı ve tutukluluğa ilişkin süreçlerdeki tutma koşulları nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda infaz ve koruma memurları tarafından kötü muameleye maruz bırakılma iddiaları hakkında etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltında ve ceza infaz kurumunda kötü muameleye maruz kalınması, bunlarla ilgili etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, izin tecavüzü suçundan yakalanarak askerî cezaevine konulan başvurucunun görevli personel tarafından ayağının kırıldığına dair şikâyetinin sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamale yasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu Kırıkkale F Tipi Ceza İnfaz Kurumunda, 18/6/2012 tarihinde görevli infaz koruma memurları tarafından işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını, ayrıca kendisini muayene eden doktorların da baskı altında kalarak yanlış ya da eksik rapor düzenlediklerini, yaptığı şikâyet üzerine başlatılan soruşturmanın etkili bir şekilde yürütülmeyerek bir kısım şüpheliler yönünden ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, bu nedenle Anayasa’nın 17. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucuları darbetmeleri nedeniyle haklarında dava açılan infaz ve koruma memurları ile ilgili olarak etkili soruşturma yapılmadan beraat ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda, kurum idaresince kendisine psikolojik baskı yapıldığı ve insanlık dışı uygulamalara maruz bırakıldığı konusundaki şikâyetlerine ilişkin olarak Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığınca etkin soruşturma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesinin işkence yasağı ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüş ve maddi tazminat talebinde bulunmuştur.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu Bandırma M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapan M. T. ’nin, kendisine karşı kasten yaralama suçuna teşebbüs ettiği ve hakaret suçunu işlediği iddiasıyla yaptığı şikâyet üzerine yürütülen adli sürecin etkisiz olması nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Başvuru, ceza infaz kurumunda gerçekleşen yaralama olayının azmettirici olduğu iddia edilen infaz koruma memurları hakkında etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda infaz görevlilerince hukuka aykırı kuvvet kullanıldığı iddiasına ilişkin şikâyetin etkili soruşturulmaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.