
CAVİT İHTİYAR BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Kalabalık Odada Tutulma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, FETÖ/PDY soruşturması kapsamında tutuklanarak Menemen T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda kalmıştır. Burada kapasitesi 14 kişi olan odalarda, zaman zaman 22 ila 63 kişi arasında değişen sayıda mahpusla birlikte tutulmuş, bu durum nedeniyle kişisel yaşam alanının 3 metrekarenin altına düştüğü dönemler olmuştur. Başvurucu, kalabalık koğuşta tutulmanın insan onuruna aykırı kötü muamele oluşturduğunu iddia etmiştir. Mahkemelerce başvurucunun şikayeti reddedilmiş, ancak Anayasa Mahkemesi yapılan incelemede, başvurucunun 3 metrekarenin altında kişisel alana sahip olduğu 253 günlük sürenin uzun ve sürekli olması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine karar vermiştir. Öte yandan, 3-4 metrekare arasında kişisel alana sahip olduğu dönemlerde ise kötü muamele ihlali bulunmamıştır.

Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tutuklu ve hükümlülerin kişisel yaşam alanının asgari 3 metrekare olması gerektiği ve bu sınırın altında, özellikle uzun süreli kalabalık tutulmanın kötü muamele yasağını ihlal ettiği yönünde önemli bir emsal teşkil etmektedir. Karar, kişisel alan yetersizliğinin süresi ve yoğunluğunun ihlal değerlendirmesinde belirleyici olduğunu ve diğer tutulma koşullarının da dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Tutulma koşullarına ilişkin somut ve güncel ölçüm ve belge sunulması, 2) Kişisel alanın hesaplanmasında odanın fiziki ölçüleri ve kişi sayısının net tespiti, 3) Tutulma süresinin ayrıntılı ve kesin olarak belirlenmesi, 4) Koğuş dışı etkinlik ve havalandırma imkanlarının belgelenmesi, 5) Başvuru süresine ve idari/yargısal başvuru yollarının tüketilmesine dikkat edilmesi.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.

Kötü muamele / işkence / Kalabalık odada tutulma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, getirilen kıyafetlerin eski olduğu gerekçesiyle teslim edilmemesi nedeniyle de maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulmaya ve çamaşır yıkama hizmeti verilmemesine ilişkin şikâyetin infaz hâkimliğince değerlendirilmeksizin reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma ve bundan kaynaklanan sorunlar nedeniyle kötü muamele yasağının, isteği dışında başka bir ceza infaz kurumuna nakledilme nedeniyle de özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma ve hijyen koşullarının elverişsiz olması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olarak konulan ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeni ile kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma ve buna ilişkin şikâyetin infaz hâkimliğince esas yönünden incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, odada kalan kişi sayısının çokluğuna ve koşulların uygun olmadığına ilişkin şikâyetin infaz hâkimliğince görev yönünden reddine karar verilmesi nedeniyle etkili başvuru hakkının, içtihat farklılığı nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda sağlık hizmetlerine erişememe nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması hakkının, kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, odada kalan kişi sayısının çokluğuna ve koşulların uygun olmadığına ilişkin şikâyetin infaz hâkimliğince görev yönünden reddine karar verilmesi nedeniyle etkili başvuru hakkının, içtihat farklılığı nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.