FATİH YARIMBAŞ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Avukatla Yazışma ve Belge Alışverişi İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutuklu olan başvurucuya avukatı tarafından gönderilen posta içeriğinin savunma kapsamında kalıp kalmadığı konusunda karar verilmek üzere ceza infaz kurumu tarafından infaz hâkimliğine yapılan müracaat konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin haberleşme hürriyeti ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Tutuklu bulunan başvurucuya avukatı tarafından posta yoluyla gönderilen bazı evraklar, ceza infaz kurumu tarafından savunma kapsamında olup olmadığı değerlendirilmeden teslim edilmemiştir. İnfaz hâkimliğine bu konuda karar verilmesi için başvurulmuş, ancak infaz hâkimliği bu konunun kendi görev alanına girmediğini belirterek karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiş, itiraz da ağır ceza mahkemesince reddedilmiştir. Başvurucu, bu kararların haberleşme hürriyeti ve etkili başvuru hakkını ihlal ettiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, infaz hâkimliğinin görev alanına giren bu şikâyetin esasa girilmeden reddedilmesinin etkili başvuru hakkını ihlal ettiğine karar vermiş ve yeniden yargılama yapılmasına hükmetmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, tutukluların avukatlarıyla olan yazışmalarının savunma hakkı kapsamında özel bir koruma altında olduğunu ve bu yazışmaların denetlenmesinde infaz hâkimliklerinin görevli olduğunu netleştirmektedir. Ayrıca, infaz hâkimliklerinin görev alanına giren şikâyetlerin esasa girilmeden reddedilmesinin etkili başvuru hakkını ihlal edeceği yönünde önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Avukat ile yapılan yazışmaların savunma kapsamında olduğuna dair somut ve açık deliller sunulmalıdır. 2) İnfaz hâkimliğine yapılan başvuruların usulüne uygun ve zamanında yapılması önemlidir. 3) İlgili karar ve itiraz süreçlerinde verilen kararların gerekçeleri dikkatle incelenmeli ve eksiklikler varsa bunlar başvuruya eklenmelidir. 4) Başvuru yollarının tüketilmesi gerektiği unutulmamalı, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce ilgili idari ve yargısal yollar tamamlanmalıdır. 5) Adli yardım talebi varsa, bu talep başvuru sırasında açıkça belirtilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Avukat görüşü ve savunma / Avukatla yazışma ve belge alışverişi ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumu tarafından avukatla görüşme sırasında belge alışverişinin engellenmesi, belgelerin, avukatla ve kurumlarla yapılan yazışmaların okunması ve başvurucuya gelen veya başvurucu tarafından gönderilen mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) kaydedilmesi nedenleriyle özel hayata saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, başvurucuya avukatı tarafından posta yolu ile gönderilen mektubun ceza infaz kurumu görevlileri tarafından açılıp okunmasının haberleşmenin gizliliği ilkesini ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda avukata gönderilmek istenen mektubun alıcısına gönderilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkı, din ve vicdan özgürlüğü ile haberleşme ve ifade hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan başvurucuya avukatı tarafından gönderilen belgelerin verilmemesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru gerçek kişiler yönünden; gözaltına alınırken, gözaltı süresinde ve cezaevi girişinde onur kırıcı kötü muameleye maruz kalmaları, gereksiz yere gözaltına alınmaları, gözaltında tutuldukları yerin koşullarının kötü olması, haklarında kuvvetli suç şüphesi olmadan tutuklama kararı verilmesi, tutukluluğa itiraz incelemesinin duruşmasız yapılması, soruşturma dosyasında kısıtlılık kararı verilmesi, gizli tanık beyanlarına dayanılması, soruşturma sürecinde farklı savcıların görev yapmaları, tek hâkim kararına dayanılarak konut ve bürolarında arama yapılması, avukat olarak müvekkilleri ile yaptıkları yazışmalara el konulması, mesleki faaliyetlerinin ve üyesi oldukları derneğin faaliyetlerinin soruşturma konusu yapılması, dernek binasında yapılan aramada derneğe ait dosyaların zarar görmesi; tüzel kişi yönünden avukatlık hakkı ile toplu savunma hakkına riayet edilmemesi nedenleriyle Anayasa’nın 17. , 19. , 2 , 22. , 26. , 33. , 34. , 36. , 38. , 40. , 48. ve 14 maddelerinde düzenlenen hakların ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucuya avukatı tarafından gönderilen mektupların açılıp incelenmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mahpus olan başvurucu tarafından avukatına gönderilen mektubun ceza infaz kurumunca denetlenmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, müdafii tarafından gönderilen belgelerin başvurucuya verilmemesi nedeniyle tutukluluğa etkili itiraz hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa ilişkin kararların bağımsız ve tarafsız olmayan sulh ceza hâkimliklerince verilmesi, tutukluluk ve itiraz incelemelerinin duruşmalı olarak incelenmemesi, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması ve tutukluluğa ilişkin kararların sulh ceza hâkimliklerince verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda müdafi ile yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması ve yayımlanan haberler nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, kalabalık odada tutulmaya ilişkin olarak yapılan şikâyetin infaz hâkimliğince incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.