AYSEL TUNCEL VE YUSUF AYAZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde İntihar ve Önleme Yükümlülüğü İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihar vakası nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Anayasa Mahkemesi, Ö.A.nın tek kişilik odada kalması, psikolojik sıkıntılarının bilinmesine rağmen gerekli gözetim ve takibin yapılmaması, intihar günü sağlık kurumuna sevk edilip randevu alınmaması ve yemeği reddetmesine rağmen kontrol yapılmaması nedeniyle kurum yetkililerinin yaşamı koruma yükümlülüğünü yerine getirmediğini; ayrıca soruşturmanın etkin yürütülmediğini, kurum yöneticileri ve diğer mahpusların ifadelerinin alınmaması nedeniyle etkili bir soruşturma yapılmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle yaşam hakkının maddi ve usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmiştir. Kararın bir örneği yeniden soruşturma yapılmak üzere Burdur Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Karar, ceza infaz kurumlarında mahpusların yaşam hakkının korunması ve kurum yetkililerinin bu hakkı koruma yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, yaşam hakkı ihlallerine ilişkin etkin ve kapsamlı soruşturma yapılmasının zorunluluğunu ortaya koymaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, ceza infaz kurumlarındaki mahpusların psikolojik durumlarının bilinmesi halinde gerekli gözetim ve takibin yapılması, sağlık hizmetlerine erişimin sağlanması ve şüpheli ölümlerde etkin, kapsamlı ve tarafsız soruşturma yürütülmesi hususlarına dikkat edilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevinde intihar ve önleme yükümlülüğü ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, geçmişinde birden fazla intihar girişimi bulunan hükümlünün yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle intihar etmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, vefatından bir süre önce hükümlünün kamu görevlileri tarafından yaralanması ve söz konusu olay sonrasında etkisiz bir şekilde yürütülen ceza soruşturması sonunda açılan kamu davasında sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle eziyet yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, bir tutuklunun öngörülebilir intiharının önlenememesi sonucu yaşamını yitirmesi ve olayla ilgili ceza soruşturmasının ayrımcılık saikiyle etkili yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ve yaşam hakkı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara teşebbüs eylemi sonrasında tedavi görülen sağlık kurumunda teşebbüse bağlı olarak gerçekleşen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı ve ölüm temelinde açılan tazminat davasının uzun sürmesi nedeniyle yaşam ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, kamu makamları tarafından yeterli önlem alınmaması dolayısıyla ceza infaz kurumunda intihar meydana gelmesi ve olay ile ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan bir hükümlünün şüpheli ölümü ve bu olayla ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi, ayrıca kamu makamları tarafından yaşamı koruma yükümlülüğünün gerektirdiği şekilde intihara karşı tedbir alınmaması, açılan tam yargı davasının reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkının; hükümlünün infaz koruma görevlileri tarafından darbedilmesi, tek kişilik odada cezasının infaz edilmesi suretiyle psikolojisinin bozulmasına sebebiyet verilmesi, ceza infaz kurumu ring aracıyla, kelepçeli olarak hastaneye sevk edilmesi ve kelepçenin çıkarılmamasından dolayı yeterli tedavi uygulanamaması nedeniyle kötü muamele yasağının; tam yargı davasının makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, intihar olayında yaşamın korunması için kamu görevlileri tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucular, Silivri L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan yakınlarının psikolojik bunalım neticesinde intihar ederek hayatını kaybettiğini, olayda yakınlarının tedavisini yürüten doktorların ve cezaevi görevlilerinin ihmali olduğunu, devletin gözetimi ve denetimi altında bulunan yakınlarının gereği gibi korunamadığını belirterek yaşam hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
Başvuru, idarenin kusuru neticesinde tutuklulukta intihar olayının meydana gelmesi ve bu ölüm olayına ilişkin etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.