GİZEM KAYA VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde Ölüm ve Etkili Soruşturma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılış işlemlerinde, ceza infaz kurumundan firar etmesinde ve firardan sonra yakalanmasında kamu görevlilerinin ihmalkârlık göstermesi sonucu bir kişinin öldürülmesi ve ihmal iddiası hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucuların yakını C.Ö., ceza infaz kurumundan firar eden ve daha önce çeşitli suçlardan hükümlü olan Ö.A. tarafından bıçaklanarak öldürülmüştür. Ö.A.'nın açık ceza infaz kurumuna ayrılması, firarı ve yakalanması sürecinde kamu görevlilerinin ihmalkârlık yaptığı iddia edilmiş, ancak yürütülen soruşturmalarda bu ihmallerin ceza soruşturması gerektirecek düzeyde kusurlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvurucular, kamu görevlilerinin sorumluluğunun tespiti ve etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Anayasa Mahkemesi, başvurucuların iddialarının etkili yargısal yollar tüketilmeden yapıldığını ve mevcut soruşturmaların kamu görevlilerinin kusurunu kanıtlamadığını belirterek başvuruyu kabul edilemez bulmuştur.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarından firar eden tehlikeli hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılması ve firar sonrası yakalanması süreçlerinde kamu görevlilerinin sorumluluğunun sınırlarını ve etkili ceza soruşturması yürütme yükümlülüğünü tartışmaktadır. Karar, yaşam hakkının korunması kapsamında devletin pozitif yükümlülüklerinin ne şekilde uygulanması gerektiğine ve başvuru yollarının tüketilmesinin önemine dair emsal nitelikte bir yaklaşım ortaya koymaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Başvuru öncesinde idari ve yargısal tüm tazminat ve ceza yollarının tüketilmesi; 2) Kamu görevlilerinin ihmali iddiasını destekleyecek somut ve güvenilir delillerin başvuru dosyasına eklenmesi; 3) İlgili soruşturma ve kovuşturma kararlarının kesinleşme tarihleri ve öğrenilme tarihleri belgelenmeli; 4) Başvuru dilekçesinde olayın kronolojik ve hukuki bağlamda açık anlatımı yapılmalı; 5) Başvuru süresi olan otuz günlük yasal sürenin kesinlikle aşılmaması.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevinde ölüm ve etkili soruşturma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, bir ceza infaz kurumunda tutulan mahkûmun işkence ve kötü muameleye maruz kalması neticesinde şüpheli şekilde yaşamını yitirmesi ve bu olaylara ilgili olarak yürütülen soruşturmaların etkili olmaması nedenleriyle yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, askerlik hizmetini yapan bir kişinin ölümüne neden olan eylemin etkili soruşturulmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kamu makamlarınca gerekli önlemlerin alınmamasından dolayı mahkûmlar arasında çıkan çatışmada başvurucuların yakınının öldürülmesi, tam yargı davasının reddedilmesi ve olayla ilgili ceza soruşturmasının etkili yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, başvurucuların yakınının hükümlü olarak bulunduğu cezaevinde hayatını kaybettiği olayda devletin gerekli önlemleri almaması ve ölüm olayına ilişkin etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle anayasal hakların ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda önleyici idari tedbir alınmaması sonucu bir mahpusun yaşamını yitirmesi ve olaya ilişkin olarak etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, bir mahpusun hayatını kaybetmesini önlemeye yönelik gerekli tedbirlerin alınmaması ve bu olayla ilgili etkili bir cezai soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan mahpusun hayatını kaybetmesini önlemeye yönelik tedbirlerin alınmaması ve bu olayla ilgili etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hasta mahpusun yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucu meydana gelen ölüm olayı ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, ölümün ölenin yakınlarının ruhsal bütünlüğü üzerinde bıraktığı etki nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.