İBRAHİM YAĞIZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, İnfaz Hâkimliği Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette yargısal mercilerce sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, Kırıkkale F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda, protesto amacıyla öğlen ve akşam iaşelerini almama eylemine katıldığı gerekçesiyle disiplin cezası aldı. Bu ceza, bir ay süreyle ziyaretçi kabulünden yoksun bırakılmayı içeriyordu. Başvurucu, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette, sözlü savunma hakkının kullanılmasına izin verilmediğini, savunmasının alınmadığını ve yargılamanın dosya üzerinden yapıldığını ileri sürdü. İnfaz hâkimliği, usul yönünden sürenin aşılması sebebiyle disiplin cezasını iptal etti; ancak Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesi, gerekçesiz şekilde bu kararı kaldırarak disiplin cezasını onadı. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun sözlü savunma talebinin dikkate alınmadan karar verilmesinin adil yargılanma hakkının ihlali olduğuna hükmetti ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetlerde infaz hâkimliğinin başvurucunun sözlü savunma hakkını sağlamak zorunda olduğunu ve bu hakkın ihlal edilmesinin Anayasa'nın 36. maddesi kapsamındaki adil yargılanma hakkının ihlali sayılacağını netleştirmektedir. Böylece, ceza infaz kurumlarındaki disiplin işlemlerinde yargısal denetimin usulüne uygun yapılması gerektiği ve savunma hakkının etkin şekilde korunması gerektiği vurgulanmıştır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin cezasına karşı şikâyet başvurusunda sözlü savunma talebinizi açık ve yazılı olarak belirtiniz. 2) Savunma hakkınızın kullanılmadığına dair tutanak veya belge talep ediniz. 3) İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz süresi ve usulüne dikkat ederek başvurunuzu yapınız. 4) Başvurunuzda savunma hakkınızın engellendiğine dair somut deliller sununuz. 5) Adli yardım talebinde bulunarak yargılama giderlerinden muafiyet talep edebilirsiniz.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Avukat görüşü ve savunma / İnfaz hâkimliği yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi ve tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma aşamasındaki bazı işlemler ve ceza infaz kurumundaki uygulamalar sonucu savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğince yapılan incelemede şikâyette bulunanın duruşmada hazır bulunma talebi reddedilerek Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak duruşmaya katılımının sağlanmaya çalışılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan kişilere verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunma talep edilmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru ziyaretçi kabulünden yoksun bırakılması yaptırımlarına karşı yaptığı itirazların infaz hâkimliğince reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve sürekli disiplin cezaları verilmesi nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tutukluluğa ilişkin bazı itirazların değerlendirilmemesi ve tutuklulukla ilgili bir kısım kararın hiç veya süresinde tebliğ edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, mal varlığına hukuka aykırı olarak tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, sulh ceza hâkimliklerinin yapısı gereği bağımsız ve tarafsız olmaması, savunmasını hazırlamak için gerekli imkân ve kolaylıklardan yararlandırılmaması, tanık beyanlarını inceleyememesi ve delil sunma fırsatı verilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olarak yargılanan sanığın (başvurucunun) resen görevlendirilen müdafi ile ceza infaz kurumunda görüşememesi nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının, duruşmaya katılımının ses ve görüntü aktarımı suretiyle sağlanması nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkının, kaldığı koğuşun içerisini görüntüleyecek şekilde ceza infaz kurumu bahçesine kamera yerleştirilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yargı mercilerince ceza infaz kurumu idaresinin işlemlerine yönelik şikâyetin esasının incelenmemesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yaptıkları şikâyetlerde başvurucuların duruşmada hazır edilmeksizin ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmanın yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette duruşmanın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi kullanılarak yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.