MEHDİ BAŞTİMUR BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Disiplin Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette yargısal mercilerce sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu Mehdi Baştimur, Kırıkkale F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda, protesto amacıyla öğlen ve akşam iaşelerini almama eylemine katıldığı gerekçesiyle disiplin cezası aldı. Bu karara karşı infaz hâkimliğine şikâyette bulunan başvurucu, mahkemede sözlü savunma yapmak ve Kürtçe tercüman talep etmek istedi ancak bu talep dikkate alınmadı ve karar dosya üzerinden verildi. İnfaz hâkimliği, disiplin cezasını usul yönünden süresinde verilmediği gerekçesiyle iptal etti, ancak Cumhuriyet savcısının itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesi bu kararı kaldırarak disiplin cezasını onadı. Başvurucu, sözlü savunma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurdu. AYM, başvurucunun sözlü savunma talebinin dikkate alınmadan karar verilmesinin adil yargılanma hakkının ihlali olduğuna hükmetti ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetlerde infaz hâkimliğinin başvurucunun sözlü savunma talebini mutlaka dikkate alması gerektiğini ve savunma hakkının etkin şekilde sağlanmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Böylece, ceza infaz kurumlarındaki disiplin işlemlerinde adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biri olan sözlü savunma hakkının korunması gerektiği yönünde önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin cezasına karşı şikâyet başvurusunda mutlaka sözlü savunma talebinizi açıkça ve yazılı olarak belirtiniz. 2) Savunma yaparken tercüman talebiniz varsa bunu önceden ve resmi olarak talep ediniz. 3) Karar sürecinde usul kurallarına ve yasal sürelerin işletilmesine dikkat ediniz. 4) İtiraz ve şikâyet süreçlerinde kararların gerekçelerini dikkatle inceleyiniz. 5) Bireysel başvuru süresini kaçırmamak için nihai kararın tebliğ tarihini takip ediniz.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Disiplin cezaları / Disiplin yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, cezaevi disiplin kurulu kararına karşı yapılan itirazda, delillerin toplanmaması, mahkeme ve itiraz mercinin bu yöndeki talepleri gerekçesiz reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan disiplin cezasına dair şikâyete ilişkin incelemenin hükümlünün duruşmada hazır edilmeden yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu kararına karşı yapılan şikâyetin sunulan deliller dikkate alınmaksızın incelenmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan yargılamada sanığın hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmadığı, olaya tanıklık eden gardiyanların dinlenilmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğine ilişkin iddialar yönünden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesi sebebiyle de silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin tanığın mahkeme huzurunda dinlenmeden ve kamera kayıtları incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunmayı talep etmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliği tarafından reddedilmesi üzerine, bu karara karşı yapılan itirazın ağır ceza mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette hâkim tarafından sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve ceza infaz kurumundaki kötü koşullar ve hücre disiplin cezası nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.