FERHAT ARSLANER BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Dini İhtiyaçlar ve İbadet Hakkı İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, başvurucunun hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen dinî ve kültürel faaliyetlerden yararlandırılmaması nedeniyle din özgürlüğünün, talep etmiş olmasına rağmen şikâyetinin derece mahkemelerince duruşma yapılmaksızın incelenmesi nedeniyle sözlü yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, terör örgütü üyeliği suçundan hükümlü bulunduğu ceza infaz kurumunda yaklaşık dört yıl boyunca dinî ve kültürel faaliyetlere katılma taleplerinin karşılanmadığını, namaz takkesi, tespih ve mest gibi dinî eşyaların kullanımına izin verilmediğini ve dinî kitaplarını yanında bulunduramadığını iddia etmiştir. Kurum idaresine yaptığı dilekçeler ve şikâyetler reddedilmiş, derece mahkemeleri de bu talepleri duruşma yapmaksızın incelemiştir. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun din özgürlüğü iddialarının öncelikle olağan kanun yolları tüketilmeden yapıldığını ve sözlü yargılanma hakkı iddiasının ise açıkça dayanaktan yoksun olduğunu tespit ederek başvuruyu kabul edilemez bulmuştur.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında hükümlülerin din özgürlüğü taleplerinin değerlendirilmesinde başvuru yollarının usulüne uygun tüketilmesinin zorunlu olduğunu ve sözlü yargılanma hakkının kapsamının medeni hak ve yükümlülükler çerçevesinde somut ve tartışmalı olgulara bağlı olduğunu ortaya koyması bakımından önemlidir. Ayrıca, duruşma yapılmaksızın karar verilmesinin her durumda ihlal oluşturmayacağı, somut olayın özelliklerine göre ölçülülük ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Ceza infaz kurumunda dinî faaliyetlere katılım taleplerinizi yazılı olarak ve tarih belirterek resmi mercilere iletin; 2) Başvurularınızın akıbetini takip edin ve belgelerini saklayın; 3) Şikâyetlerinizi somut olay ve tarih bazında, delillerle destekleyerek yapın; 4) Olağan kanun yollarını usulüne uygun ve süresi içinde tüketmeden bireysel başvuru yapmayın; 5) Duruşma talebinizi açıkça belirtin ve mahkemelerin bu talebe ilişkin kararlarını talep edin.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Diğer cezaevi hakları / Dini ihtiyaçlar ve ibadet hakkı ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ile eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinin kısıtlanması nedeniyle kötü muamele yasağının, başvurucunun ailesinin yaşadığı yerden uzak bir ceza infaz kurumuna nakledilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının, din görevlisi ile görüştürülmeme nedeniyle de din özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutukluluk sırasında bir din görevlisiyle görüşme isteğinin kabul edilmemesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ailesi tarafından getirilen namaz takkesinin ceza infaz kurumuna alınmamasına dair uygulamaya karşı şikâyeti derece mahkemelerince kabul edilmesine rağmen mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle başvurucunun din ve vicdan özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutukluluk sırasında bir din görevlisiyle görüşme isteğinin kabul edilmemesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutulma koşullarının hükümlünün sağlık durumuna uygun hale getirilmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü olan başvurucuya gönderilen ajandaların ceza infaz kurumunca alıkonulması nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu yönetiminin ceza duruşmasına katılabilmek için tek tip kıyafet giyme yönünde bir zorlama oluşturması nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu bulunulan ceza infaz kurumunda bazı sosyal ve kültürel faaliyetlerin kısıtlanması nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ve bu hak ile bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan hükümlüye posta yoluyla gönderilen kol saatinin teslim edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, müebbet hapis cezasının yaklaşık 14 yılının F tipi yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda infaz edilmesine ve yaklaşık üç yıl öncesinden kapalı ceza infaz kurumuna geçilmesi hak edilmesine rağmen kapasite doluluğu nedeniyle nakil taleplerinin reddedilmesinin kötü muamele yasağı ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.