ASUMAN ŞAHİN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde İntihar ve Önleme Yükümlülüğü İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumu yetkililerinin intiharı önleyici tedbirleri almada ihmalkârlık göstermesi sonucu hükümlünün ölmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisiz yürütülmesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu A.K., çeşitli ceza infaz kurumlarında tutuklu kaldıktan sonra Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiş ve burada epilepsi, anksiyete ve depresyon gibi rahatsızlıkları bulunmasına rağmen gerekli psikiyatrik tedavi ve intiharı önleyici önlemler tam olarak uygulanmamıştır. A.K., intihar riski taşıdığı bilindiği halde hastaneye sevki, kendi dilekçesi üzerine iptal edilmiş ve psikososyal destek sağlanmamıştır. Sonuçta A.K., ceza infaz kurumunda kendisini asarak hayatını kaybetmiş, yürütülen ceza soruşturması ise etkisiz kalmıştır. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumu yetkililerinin intihar riskini bilmesine rağmen makul önlemleri almaması nedeniyle yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edildiğine karar vermiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tutulan kişilerin yaşam hakkının korunmasında devletin yükümlülüğünü ve intihar riskinin bilindiği durumlarda makul önlemlerin alınmasının zorunluluğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, kişinin ruh sağlığının bozuk olduğu durumlarda tedavi ve sevk işlemlerinin kişinin isteğine bırakılmaması gerektiği hususunu netleştirmektedir. Böylece, ceza infaz kurumlarındaki yaşam hakkı ihlallerine ilişkin devlet sorumluluğu açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) İntihar riski taşıyan kişinin sağlık ve psikolojik durumuna ilişkin tüm tıbbi belgeler ve raporlar başvuruya eklenmelidir. 2) Ceza infaz kurumu yetkililerinin aldığı veya almadığı önlemlere dair resmi tutanak ve yazışmalar sunulmalıdır. 3) İlgili ceza soruşturması ve disiplin soruşturması dosyaları başvuruya dahil edilmelidir. 4) Başvuru süresi ve itiraz hakları dikkatle takip edilmelidir. 5) Kişinin ruh sağlığı nedeniyle tedavi ve sevk işlemlerinin nasıl yapıldığına dair somut deliller sunulmalıdır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevinde intihar ve önleme yükümlülüğü ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, geçmişinde birden fazla intihar girişimi bulunan hükümlünün yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle intihar etmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, vefatından bir süre önce hükümlünün kamu görevlileri tarafından yaralanması ve söz konusu olay sonrasında etkisiz bir şekilde yürütülen ceza soruşturması sonunda açılan kamu davasında sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle eziyet yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, bir tutuklunun öngörülebilir intiharının önlenememesi sonucu yaşamını yitirmesi ve olayla ilgili ceza soruşturmasının ayrımcılık saikiyle etkili yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ve yaşam hakkı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara teşebbüs eylemi sonrasında tedavi görülen sağlık kurumunda teşebbüse bağlı olarak gerçekleşen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı ve ölüm temelinde açılan tazminat davasının uzun sürmesi nedeniyle yaşam ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen intihara bağlı ölüm olayı nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, kamu makamları tarafından yeterli önlem alınmaması dolayısıyla ceza infaz kurumunda intihar meydana gelmesi ve olay ile ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan bir hükümlünün şüpheli ölümü ve bu olayla ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi, ayrıca kamu makamları tarafından yaşamı koruma yükümlülüğünün gerektirdiği şekilde intihara karşı tedbir alınmaması, açılan tam yargı davasının reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkının; hükümlünün infaz koruma görevlileri tarafından darbedilmesi, tek kişilik odada cezasının infaz edilmesi suretiyle psikolojisinin bozulmasına sebebiyet verilmesi, ceza infaz kurumu ring aracıyla, kelepçeli olarak hastaneye sevk edilmesi ve kelepçenin çıkarılmamasından dolayı yeterli tedavi uygulanamaması nedeniyle kötü muamele yasağının; tam yargı davasının makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, intihar olayında yaşamın korunması için kamu görevlileri tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucular, Silivri L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan yakınlarının psikolojik bunalım neticesinde intihar ederek hayatını kaybettiğini, olayda yakınlarının tedavisini yürüten doktorların ve cezaevi görevlilerinin ihmali olduğunu, devletin gözetimi ve denetimi altında bulunan yakınlarının gereği gibi korunamadığını belirterek yaşam hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
Başvuru, idarenin kusuru neticesinde tutuklulukta intihar olayının meydana gelmesi ve bu ölüm olayına ilişkin etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.