BEKİR DÖNMEZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Telefonla Görüşme Hakkı İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan başvurucunun telefon görüşmesinde kullandığı ifadeler nedeniyle disiplin cezası ile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda tutuklu bulunurken eşiyle yaptığı telefon görüşmesinde, çocuklarının görüş hakkının iptal edilmesi nedeniyle yaşadığı sıkıntı sonucu görevli memurlara yönelik 'Allah belalarını versin, ne halleri varsa görsünler' şeklinde ifadeler kullanmıştır. Bu sözler nedeniyle disiplin soruşturması başlatılmış ve başvurucuya bir ay bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası verilmiştir. Başvurucu, sözlerinin eleştiri ve serzeniş niteliğinde olduğunu, herhangi bir kişi ya da hedef gözetmediğini savunmuş, mahkemeler ise disiplin cezasını onamıştır. Anayasa Mahkemesi, disiplin cezasının gerekçelendirilmesinde kurum güvenliği ve disiplininin nasıl etkilendiğine dair somut ve yeterli değerlendirme yapılmadığını tespit ederek, ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmadığını ve ihlal edildiğini karara bağlamıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tutuklu bulunan kişilerin ifade özgürlüğünün sınırlarını ve disiplin cezalarının uygulanmasında somut ve yeterli gerekçelerin zorunluluğunu ortaya koyması bakımından önemlidir. Başvurucunun sözlerinin eleştiri ve serzeniş niteliğinde olduğu ve kurum güvenliği ile disiplinini bozacak somut bir etkisinin gösterilmediği durumlarda, disiplin cezası verilmesinin ifade özgürlüğüne haksız müdahale teşkil edeceği vurgulanmıştır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin cezasına konu ifadelerin bağlamını ve hedefini açıkça belirtiniz; 2) İfade özgürlüğü kapsamında savunmanızı somut olay ve ruh hali ile ilişkilendirerek yapınız; 3) Disiplin soruşturması ve mahkeme kararlarına ilişkin tüm belgeleri eksiksiz dosyaya ekleyiniz; 4) Başvuru süresine dikkat ederek, ihlali öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde başvurunuzu yapınız; 5) Olağan kanun yollarını tüketmeden bireysel başvuru yapmayınız.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Telefon, mektup ve haberleşme / Telefonla görüşme hakkı ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması ve sulh ceza hâkimliklerinin yapısı nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; arama ve elkoyma işlemlerinin hukuki olmaması nedeniyle özel hayata saygı hakkının; açık görüş ve telefonla görüşme haklarının sınırlandırılması nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda avukat ile yapılan görüşmelerin kayda alınması ve infaz koruma memurlarının nezaretinde gerçekleşmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının, açık görüş (ziyaret) hakkının sınırlandırılması ve farklı ceza infaz kurumunda bulunan eşlerin birbirleriyle telefonla haberleşme imkânından yararlandırılmamaları nedenleriyle de aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan ve hücre disiplin cezası alan başvurucunun, söz konusu ceza infaz edilirken aynı zamanda ziyaretçi kabulüne, telefonla haberleşmesine ve televizyon izlemesine de izin verilmemesi nedenleriyle ifade özgürlüğü ile özel hayatın korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yakalama, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa itirazın bağımsız ve tarafsız hâkim güvencelerine aykırı olan sulh ceza hâkimliklerince karara bağlanması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutukluğa ilişkin incelemelerin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, bu incelemeler sırasında alınan savcılık görüşünün bildirilmemesi ve tutukluluğun devamı kararlarına karşı yapılan itirazların sürüncemede bırakılması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; mal varlığına yönelik uygulanan tedbir nedeniyle mülkiyet hakkının; hukuka aykırı arama kararlarına dayanılarak üzerinin, evinin ve arabanın aranması, ceza infaz kurumunda açık görüş ve telefonla görüş haklarının sınırlandırılması ile mektupla haberleşmenin yasaklanması nedenleriyle haberleşme hürriyetinin, özel hayata ve aile hayatına saygı ile konut dokunulmazlığı haklarının; yapılan birtakım açıklamalar ve haberler nedeniyle masumiyet karinesinin; soruşturma sürecindeki birtakım uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının; gözaltı sürecindeki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, telefonla görüşme ve ziyaret gününün öğrenim gören çocuklarıyla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, buna yönelik şikâyetin yargı makamlarınca incelenmemesi nedeniyle mahkeme (karar) hakkının, ziyaret günleri ile telefonla görüşme hakkının sınırlandırılması nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ile haberleşme hürriyetinin, eğitim ve iyileştirme faaliyetleri ile ödüllendirmelerden yararlanılmaması nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı ile mahkûmiyet kararı bulunmaksızın resmî yazışmalarda "terör örgütü üyesi olma suçuyla tutuklandığı" ifadesinin bulunması nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiğine ilişkindir.
BAŞVURU KONUSU Başvuru, telefonla görüşme hakkının kullandırılmaması nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, telefonla görüşme hakkının kullandırılmaması nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
BAŞVURU KONUSU Başvuru, telefonla görüşme hakkının kullandırılmaması nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, telefonla görüşme ve ziyaret gününün öğrenim gören çocuklarıyla görüşmeyi sağlayacak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.