Kısa cevap
Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru formunda veya eklerinde eksiklik tespit ederse başvurucuya bu eksikliği tamamlaması için süre verir. Eksiklik süresinde giderilirse başvuru incelenmeye devam eder. Eksiklik tamamlanmazsa başvuru idari yönden reddedilebilir.
Eksiklik incelemesi neden yapılır?
Bireysel başvurunun incelenebilmesi için başvuru formunun ve eklerinin belirli şekil şartlarını taşıması gerekir.
Anayasa Mahkemesi özellikle:
kontrol eder.
Bu inceleme, başvurunun esasına geçilmeden önce yapılan ilk aşamalardan biridir.
AYM eksiklik tespit ederse ne yapar?
Anayasa Mahkemesi eksiklik tespit ettiğinde kural olarak başvuruyu hemen reddetmez.
Başvurucuya veya varsa vekiline eksiklik bildirimi gönderilir ve eksikliğin giderilmesi için süre tanınır. Bildirimde hangi belgelerin eksik olduğu ve bunların hangi süre içinde tamamlanması gerektiği açıkça belirtilir.
Eksiklikleri tamamlamak için ne kadar süre verilir?
6216 sayılı Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü uyarınca eksikliklerin giderilmesi için genellikle en fazla 15 günlük kesin süre verilir.
Bu süre içinde eksikliklerin tamamlanması gerekir. Mahkeme tarafından gönderilen bildirimin dikkatle incelenmesi ve istenen belgelerin eksiksiz şekilde sunulması önemlidir.
Hangi eksiklikler sorun yaratabilir?
AYM kararlarında eksiklik nedeniyle sorun oluşturan durumlar arasında özellikle şunlar yer almaktadır:
Eksikliğin niteliğine göre Mahkeme ek belge isteyebilir veya açıklama talep edebilir.
Cezaevinde bulunmak otomatik mazeret sayılır mı?
Hayır.
AYM uygulamasında cezaevinde bulunmak tek başına eksikliklerin giderilmemesi için yeterli mazeret olarak kabul edilmemektedir.
Mahkeme, başvurucunun eksikliği gidermesinin neden mümkün olmadığını somut şekilde açıklamasını beklemektedir. Özellikle avukatla temsil edilen başvurularda cezaevinde bulunma olgusu tek başına yeterli görülmemektedir.
Bu nedenle mahpusların da eksiklik bildirimlerini dikkatle takip etmeleri ve verilen süre içinde gerekli belgeleri göndermeleri önem taşır.
Eksiklik giderilmezse ne olur?
Eksikliklerin süresinde giderilmesi bireysel başvurunun esastan incelenebilmesi için ön şarttır.
Başvurucu verilen kesin süre içinde eksikliği tamamlamaz ve geçerli bir mazeret de ortaya koymazsa başvuru idari yönden reddedilebilir.
Bu durumda Anayasa Mahkemesi ihlal iddialarının haklı olup olmadığını incelemez. Başvuru yalnızca usul şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle sonuçlandırılır.
İdari ret kararına itiraz edilebilir mi?
Evet.
İdari ret kararlarına karşı belirli şartlar altında itiraz mümkündür. Nitekim bazı başvurularda idari ret kararı sonradan kaldırılmış ve dosya yeniden incelemeye alınmıştır.
Bu nedenle idari ret kararı verilmiş olması her zaman sürecin kesin olarak sona erdiği anlamına gelmez.
Örnek AYM kararları ne gösteriyor?
AYM kararları incelendiğinde üç temel sonuç ortaya çıkmaktadır:
Bu yaklaşım, bireysel başvuru sisteminin düzenli işlemesini sağlamayı amaçlamaktadır.
Sonuç
Başvuru formundaki eksiklikler çoğu zaman düzeltilebilir niteliktedir. Ancak Anayasa Mahkemesinin verdiği süre içinde gerekli belgelerin sunulmaması veya eksikliklerin giderilmemesi durumunda başvuru esas incelemesine geçilmeden reddedilebilir.
Bu nedenle bireysel başvuru yaparken formun dikkatle doldurulması, gerekli belgelerin eksiksiz eklenmesi ve Mahkemeden gelen eksiklik bildirimlerinin zamanında yerine getirilmesi büyük önem taşımaktadır.