İçtihat Rehberleri / Yayın, kitap, ifade özgürlüğü

Kitaplara Erişim İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında mahpusların kitaplara erişimi, kitapların teslim edilmemesi, sakıncalı bulunması veya kurum içine alınmamasına ilişkin AYM içtihadı.

İncelenen Karar

İhlal

İhlal Yok

Kitaplara Erişim İçtihat Rehberi görsel anlatımı

AYM'nin Dikkat Ettiği Konular

AYM, yayın, kitap ve bilgiye erişim sınırlamalarında müdahalenin kanuni dayanağını, somut güvenlik gerekçesini, içeriğin neden sakıncalı görüldüğünü ve ölçülülüğü değerlendirir.

Bu rehber nasıl oluşturuldu?

Bu rehber, ceza infaz kurumlarında kitap, basılı yayın, radyo-televizyon, eğitim materyali, dinî yayın ve dijital içeriklere erişim kararlarının ayrıştırılmasıyla oluşturulmuştur.

Hızlı Sonuç

AYM'nin En Sık İhlal Bulduğu Durumlar

• Kitabın neden sakıncalı olduğunun somut gösterilmemesi
• Kitabın tamamının ölçüsüz biçimde engellenmesi
• Toplatma veya yasaklama kararının otomatik uygulanması
• Okuma ve bilgiye erişim boyutunun değerlendirilmemesi

AYM'nin Genellikle Kabul Ettiği Müdahaleler

• Kitapta somut sakıncalı içerik gösterilmesi
• Hakkında açık yasaklama veya toplatma kararı bulunması
• Kurum güvenliği bakımından somut risk oluşması
• Başvurucunun kitaba başka yolla erişebilmesi

AYM İhlal Bulabilir Eğer

Kitabın neden sakıncalı olduğu açıklanmalıdır

Bir kitabın cezaevine alınmaması için içeriğin neden sakıncalı görüldüğü somut ve denetlenebilir şekilde açıklanmalıdır.

Soyut güvenlik gerekçesi yeterli değildir

Kurum güvenliği veya kamu düzenine ilişkin genel ifadeler, kitabın teslim edilmemesi için tek başına yeterli kabul edilemez.

Kitabın tamamına yönelik yasaklama ölçülü olmalıdır

Sakıncalı görülen bölümler ayrıştırılabiliyorken kitabın tamamının engellenmesi ölçüsüz müdahale oluşturabilir.

Bilgiye erişim hakkı ayrıca değerlendirilmelidir

Kitaplara erişimin engellenmesi durumunda yalnızca güvenlik boyutu değil, mahpusun bilgiye erişim hakkı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Toplatma kararı otomatik uygulanamaz

Bir yayın hakkında verilmiş toplatma veya yasaklama kararı varsa dahi bunun somut olay bakımından etkileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Daha hafif tedbirler değerlendirilmelidir

Kitabın tamamen engellenmesi yerine daha hafif yöntemlerin yeterli olup olmayacağı araştırılmalıdır.

AYM İhlal Bulmayabilir Eğer

Somut sakıncalı içerik bulunan kitaplar sınırlandırılabilir

Şiddeti teşvik eden veya kurum güvenliğini somut biçimde tehlikeye atan içerikler taşıyan kitaplara müdahale edilebilir.

Açık yasaklama kararı bulunan yayınlar engellenebilir

Hakkında geçerli ve uygulanabilir yasaklama veya toplatma kararı bulunan kitapların kuruma alınmaması ihlal oluşturmayabilir.

Somut risk ve yeterli gerekçe varsa ihlal olmayabilir

Kurum güvenliği bakımından somut risk gösterilmiş ve müdahale ayrıntılı biçimde gerekçelendirilmişse ihlal bulunmayabilir.

İlgili İçtihat Rehberleri

50 karar incelendi

Doküman Verilmemesi İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında hükümlü veya tutuklulara gönderilen ya da onların göndermek istediği dokümanların, fotokopilerin, notların, yazıların ve diğer yazılı materyallerin verilmemesi, teslim edilmemesi, alıkonulması veya gönderilmesinin engellenmesine ilişkin AYM içtihadı.

46 karar incelendi

Süreli Yayın İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında gazete, dergi ve benzeri süreli yayınlara erişimin engellenmesine ilişkin AYM içtihadı.

13 karar incelendi

Radyo ve Televizyona Erişim İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında radyo ve televizyon gibi haber alma ve bilgiye erişim araçlarının kullanımına getirilen sınırlamalara ilişkin AYM içtihadı.

9 karar incelendi

Basılı Yayınların Teslim Edilmemesi İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında basılı yayınların, kitapçıkların, gazete ve dergi dışındaki yazılı materyallerin teslim edilmemesine ilişkin AYM içtihadı.

8 karar incelendi

Yayın veya İfade Nedeniyle Disiplin Cezası İçtihat Rehberi

Yayın bulundurma, okuma veya paylaşma nedeniyle verilen disiplin cezalarına ilişkin AYM içtihadı.

4 karar incelendi

Eğitim ve Bilgiye Erişim İçtihat Rehberi

Ceza infaz kurumlarında eğitim materyallerine, bilgi kaynaklarına ve öğrenim amacıyla kullanılan içeriklere erişimin sınırlandırılmasına ilişkin AYM içtihadı.

Bu Konudaki Yazılar

Cezaevinde Kitap Verilmemesi Hangi Durumlarda Hak İhlali Sayılır?

Ceza infaz kurumlarında kitapların teslim edilmemesi veya kuruma alınmaması ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı bakımından sorun oluşturabilir. AYM kararlarına göre kitabın neden sakıncalı görüldüğü somut biçimde açıklanmalı ve müdahalenin ölçülü olup olmadığı değerlendirilmelidir.