MURAT KARABULUT BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde Ölüm ve Yaşam Hakkı İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, başvurucunun babasının cezaevinde hükümlü olarak bulunduğu sırada, kanser hastası olması sebebiyle cezasının ertelenmesi talebinde bulunulmasına rağmen bu talebin Adli Tıp Kurumunca verilen rapor doğrultusunda reddedilmesi, raporun verilmesinden yaklaşık iki ay sonra babasının vefat etmesi ve raporu veren Adli Tıp Kurumu görevlileri hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedenleriyle yaşam hakkı ile işkence ve eziyet yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun yaşam hakkı yönünden kabul edilemez, insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı yönünden ihlal edildiğine karar verilmiştir. Başvurucunun babasının cezaevinde kanser hastası olarak geçirdiği süreçte gerekli sağlık ve infaz erteleme işlemlerinin gecikmesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muameleye maruz kaldığı kabul edilmiştir. Başvurucuya 25.000 TL manevi tazminat ve 1.998,35 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Karar, cezaevinde hastalığı ağırlaşan hükümlülerin sağlık durumlarının dikkate alınarak infaz işlemlerinin zamanında yapılmasının insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bürokratik gecikmelerin ve eksikliklerin mahkumların temel haklarını ihlal edebileceğine vurgu yapmaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Başvurucuların yaşam hakkı iddialarında, iddialarını destekleyecek tüm iç hukuk yollarını tüketmeleri gerekmektedir. İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele iddialarında ise cezaevi koşullarının ve infaz süreçlerinin somut koşulları ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir. Ayrıca, Adli Tıp Kurumu raporlarının ve soruşturma süreçlerinin hukuki denetimi önem taşımaktadır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Sağlık ve tedavi / Cezaevinde ölüm ve yaşam hakkı ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, yaşamının korunması için gerekli tedbirler alınmayan hükümlünün ölmesi nedeniyle yaşam hakkının, ölümcül hastalığa rağmen infazın ertelenmemesi ve olay hakkında etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, mahpusun yetersiz sağlık koşulları nedeniyle rahatsızlanıp ısrarlı taleplerine rağmen tedavisinin yaptırılmaması sonucu ölmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, kişinin siyasi düşüncesine ve dünya görüşüne istinaden hukuka aykırı bir şekilde tutuklanması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, nefret söylemlerinin sonucu olarak mahpusun ötekileştirilip ayrımcılığa maruz bırakılmak suretiyle ceza infaz kurumunda kötü muameleye maruz bırakılması nedeniyle kötü muamele yasağı ile bu yasakla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bir hükümlünün yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucu meydana gelen intihar olayı hakkında etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının, olaydan doğan zararların tazmini talebiyle açılan tam yargı davası yargılama sürecinin etkili olmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru yaşamının korunması için gerekli tedbirler alınmayan mahpusun ölmesi ve bu olay hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucu, tutuklu olarak yapılan yargılamasında cezaevinde tutulmasının hayati tehlike oluşturduğu gerekçesi ile serbest bırakılma taleplerinin reddedilmesi ve sağlık durumu nedeniyle cezaevi şartlarında tutulmasının yaşamını tehlikeye sokması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, yeniden rapor aldırılması ve tedbiren tahliyesi talebinde bulunmuştur.
Başvuru, açlık grevinin yol açtığı sağlık durumuna rağmen yetersiz koşullara sahip hastanede tutulma nedeniyle yaşam hakkı ile kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunun koşullarının başvurucunun mevcut hastalığına uygun olmaması ve bu koşulların düzeltilmesi talebinin reddedilmesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, sağlıklı olarak girilen cezaevinde ölümcül bir hastalığa yakalanılması nedeniyle yaşam hakkının; beraat kararı yerine mahkûmiyet kararı verilmesi, hükmün açıklandığı duruşmada müdafiin bulunmaması ve duruşmaya çağrılarak dinlenmesi istenen kişinin dinlenmemesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, kronik hastalığının bulunduğunun belirtilmesine rağmen mahpusun tutulmaya devam edilmesi, gerekli tedavinin zamanında yapılmaması sonucu meydana gelen ölüm olayı ile ilgili olarak açılan tam yargı davasının reddedilmesi ve makul sürede sonuçlandırılmaması nedenleriyle yaşam hakkının, ölümden dolayı duyulan keder nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tıbbi teşhis ve tedavi için sevk edildiği sağlık kurumunda görevli hekimlerce tedavinin ceza infaz kurumu şartlarında da yapılabileceği gerekçesiyle ceza infaz kurumuna geri gönderilen, psikolojik rahatsızlığı bulunan bir tutuklunun yaşamının korunması için gerekli önlemlerin alınmaması sonucu ölmesi ve bu olay hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.