MERAL EŞKİLİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevi Operasyonu, Yangın ve İsyanlarda Ölüm İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, 2012 yılında Şanlıurfa (E) Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda çıkan yangında aralarında başvurucunun oğlunun da bulunduğu on üç kişinin hayatını kaybettiği olaya ilişkin etkili bir soruşturma yapılmaması ve yangının çıkmasına engel olma ile yangına müdahale etme konusundaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle Anayasa’nın 12. , 17. , 19. ve 14 maddelerinde güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Anayasa Mahkemesi, başvurucunun yaşam hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Kamu görevlilerinin kasıt veya ağır ihmali bulunmamakla birlikte yaşamı koruma yükümlülüğünün yerine getirilmediği, etkili soruşturma yapılmadığı ve soruşturma dosyasına erişimin engellendiği tespit edilmiştir. Manevi tazminat talebi reddedilmiş, ancak dosyanın yeniden değerlendirilmesi için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine ve yargılama giderlerinin başvurucuya ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Yaşam hakkının korunması devletin temel yükümlülüklerinden biridir. Bu karar, yaşam hakkının ihlal edildiği durumlarda etkili soruşturma yapılmasının zorunlu olduğunu ve soruşturmanın engellenmesinin ihlal teşkil ettiğini göstermektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Etkili ve şeffaf soruşturma yapılması, soruşturma dosyasına erişimin engellenmemesi ve itirazların gerekçeli olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, yaşam hakkı ihlallerinde tazminat talepleri somut delillere göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevi operasyonu, yangın ve isyanlarda ölüm ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, tutuklu olarak bulunulan ceza infaz kurumunda çıkan isyan sırasında gerçekleşen ölüm olayında kamu makamlarınca gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü/tutuklu olarak bulunulan ceza infaz kurumunda yapılan operasyonda güvenlik güçlerince güç kullanılması sırasında meydana gelen ölüm ve yaralanma olaylarıyla ilgili olarak yürütülen ceza soruşturması ile tam yargı davalarının makul sürede tamamlanmaması, ayrıca tam yargı davalarının haksız olarak reddedilmesi nedeniyle de yaşam hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü olarak bulunulan ceza infaz kurumunda yapılan operasyonda güvenlik güçlerince yaralanmak suretiyle görme kaybına uğranması, olaya dair ceza soruşturması ile tam yargı davasının makul sürede tamamlanmaması, ayrıca tam yargı davasının haksız olarak reddedilmesi nedenleriyle yaşam ve adil yargılanma hakları ile işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü/tutuklu olarak bulunulan ceza infaz kurumunda yapılan operasyonda güvenlik güçlerince güç kullanılması sırasında meydana gelen ölüm olayıyla ilgili olarak yürütülen ceza soruşturması ile tam yargı davasının makul sürede tamamlanmaması, ayrıca tam yargı davasının haksız olarak reddedilmesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda çıkan yangın sonucunda meydana gelen ölümden doğan zararların tazmini istemiyle açılan tam yargı davasında maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucular, yakınlarının 1999 yılında Ulucanlar Cezaevine yapılan operasyon sırasında güvenlik görevlilerince öldürüldüğünden bahisle açtıkları tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkı, işkence yasağı, eşitlik ilkesi, etkili başvuru ve makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminat talep etmişlerdir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda çıkan yangın sonucunda önleyici tedbir alınmaması sonucu iki tutuklunun hayatını kaybetmesi ve bu olaya ilişkin olarak etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, bir hükümlünün ceza infaz kurumunda çıkan yangında yanarak yaralanması sonrasında tedavisindeki yetersizlikler ve ihmalkârlıklar sonucu yaşamını yitirmesi ve bu olayla ilgili olarak etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedenleriyle yaşama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, geçmişinde birden fazla intihar girişimi bulunan hükümlünün yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sebebiyle intihar etmesi ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, vefatından bir süre önce hükümlünün kamu görevlileri tarafından yaralanması ve söz konusu olay sonrasında etkisiz bir şekilde yürütülen ceza soruşturması sonunda açılan kamu davasında sanıklar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle eziyet yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, bir ceza infaz kurumunda tutulan mahkûmun işkence ve kötü muameleye maruz kalması neticesinde şüpheli şekilde yaşamını yitirmesi ve bu olaylara ilgili olarak yürütülen soruşturmaların etkili olmaması nedenleriyle yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.