HALİT ERDOĞAN BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, İnfaz Hâkimliği Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyetiyle İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna yapılan başvuruda ihlal tespit edildiği hâlde tazminata hükmedilmemesi ve bu husustaki karara karşı görevli yargı merciine yapılan itirazın reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna yapılan başvuruda tazminat talebinin reddedilmesi ve itirazın kabul edilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir. Mahkeme, tazminat talebinin AİHM'deki başvuru kapsamında açıkça dile getirilmemesi nedeniyle Komisyonun ve mahkemenin kararlarının bariz takdir hatası veya keyfîlik içermediğini belirtmiştir. Başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olduğu tespit edilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, tazminat talebinin kabulü için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruda aynı ihlal iddiasıyla tazminat talebinde bulunulmasının zorunlu olduğunu gösterir. Eğer bu koşul yerine getirilmezse, başvuru açıkça dayanaktan yoksun sayılarak reddedilir. Vatandaşlar, tazminat talebini AİHM başvurusunda açıkça belirtmelidir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer bir başvuruda, AİHM'e yapılan başvuruda makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddiasıyla birlikte tazminat talebinin açıkça dile getirilmiş olması gerekir. Başvuru dilekçeleri ve eklerinde tazminat talebinin hangi tarihlerde ve hangi gerekçelerle yapıldığı net olarak belirtilmelidir. İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna başvurmadan önce AİHM başvurusundaki tazminat talebinin belgeleri ve dilekçeleri eksiksiz sunulmalıdır. Komisyon kararına karşı itiraz süresi ve usulleri takip edilmelidir. Süreler kaçırılmamalı ve başvuru yolları tam olarak tüketilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Avukat görüşü ve savunma / İnfaz hâkimliği yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi ve tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma aşamasındaki bazı işlemler ve ceza infaz kurumundaki uygulamalar sonucu savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğince yapılan incelemede şikâyette bulunanın duruşmada hazır bulunma talebi reddedilerek Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak duruşmaya katılımının sağlanmaya çalışılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan kişilere verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunma talep edilmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru ziyaretçi kabulünden yoksun bırakılması yaptırımlarına karşı yaptığı itirazların infaz hâkimliğince reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve sürekli disiplin cezaları verilmesi nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tutukluluğa ilişkin bazı itirazların değerlendirilmemesi ve tutuklulukla ilgili bir kısım kararın hiç veya süresinde tebliğ edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, mal varlığına hukuka aykırı olarak tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, sulh ceza hâkimliklerinin yapısı gereği bağımsız ve tarafsız olmaması, savunmasını hazırlamak için gerekli imkân ve kolaylıklardan yararlandırılmaması, tanık beyanlarını inceleyememesi ve delil sunma fırsatı verilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olarak yargılanan sanığın (başvurucunun) resen görevlendirilen müdafi ile ceza infaz kurumunda görüşememesi nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının, duruşmaya katılımının ses ve görüntü aktarımı suretiyle sağlanması nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkının, kaldığı koğuşun içerisini görüntüleyecek şekilde ceza infaz kurumu bahçesine kamera yerleştirilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yargı mercilerince ceza infaz kurumu idaresinin işlemlerine yönelik şikâyetin esasının incelenmemesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yaptıkları şikâyetlerde başvurucuların duruşmada hazır edilmeksizin ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmanın yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette duruşmanın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi kullanılarak yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.