ELİF KAYA BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Arama Sırasında Kötü Muamele İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutuklunun ceza infaz kurumuna yerleştirilmeden önce kurum personeli tarafından şiddet ve tacize maruz bırakılarak zorla çıplak aranması nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun işkence ve kötü muamele yasağı, adil yargılanma hakkı ile özel hayatın gizliliği ve haberleşme özgürlüğü yönlerinden kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir. Başvurucunun çıplak arama ve disiplin cezası iddialarını destekleyecek yeterli delil bulunmamıştır. Yargılamada delillerin değerlendirilmesi ve takdir yetkisi derece mahkemelerine ait olup bariz takdir hatası veya keyfîlik tespit edilmemiştir. Disiplin cezasının süresi ve kapsamı dikkate alındığında açık ve görünür bir ihlal söz konusu değildir. Bu nedenle başvurunun tümü oybirliğiyle kabul edilemez bulunmuştur.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında zorla çıplak arama iddialarının somut ve güvenilir delillerle desteklenmesi gerektiğini gösterir. Ayrıca, disiplin cezalarına karşı yapılan başvurularda mahkemelerin delilleri değerlendirme ve takdir yetkisinin esas olduğunu ve Anayasa Mahkemesinin bu konuda müdahale etmediğini ortaya koyar.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, çıplak arama ve kötü muamele iddialarını desteklemek için sağlık raporu, kamera kayıtları ve tanık beyanları gibi somut deliller sunulmalıdır. Disiplin cezasına itirazlarda ise infaz hâkimliği kararları ve bu kararların tebliğ tarihleri başvuruya eklenmelidir. Başvuru süresi içinde ve kanun yolları tüketildikten sonra başvuru yapılmalıdır. Delillerin eksiksiz ve açık şekilde sunulması, başvurunun kabul edilebilirliği için önemlidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Arama sırasında kötü muamele ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen detaylı arama, koğuş kalabalığı, koğuş avlusu üzerine tel örgü çekilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, tahliye kararının gecikmeli olarak yerine getirilmesi nedeniyle kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının, ceza infaz kurumunda aile ve avukatla yapılan görüşmelerin sesli ve görüntülü olarak kaydedilmesi, avukatla yapılan görüşmelerin infaz kurumu görevlileri nezaretinde gerçekleştirilmesi, yazılan ve gelen mektupların açılarak okunması nedeniyle de haberleşme özgürlüğüyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, arama işlemi sırasında mahpusa karşı gereksiz ve orantısız güç kullanılması, cezalandırmak maksadıyla mahpusun havalandırması olmayan bir odada üç gün süreyle tutulması ve Anayasa Mahkemesinin kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin kararı üzerine anılan iddialar hakkında yeniden yapılan ceza soruşturmasında ihlal kararında belirtilen eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda yapılan sayım/arama sırasında başvurucunun mahremiyetine özen gösterilmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, ceza infaz kurumundaki bazı uygulama ve kısıtlamalar nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle adil yargılanma hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, hayatı yalnız idame ettiremeyecek fiziksel bir engele rağmen ceza infaz kurumunda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, tutuklamanın hukuki olmaması ve tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, hakkaniyete uygun yargılama yapılmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ve saç tıraşının koğuş önünde yapılmasına izin verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, getirilen kıyafetlerin eski olduğu gerekçesiyle teslim edilmemesi nedeniyle de maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yakalama, gözaltı ve tutuklamanın hukuka aykırı olması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, soruşturma dosyasında gizlilik kararı verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; arama ve elkoyma tedbirinin hukuka aykırı olması nedeniyle adil yargılanma hakkının; gözaltı sürecindeki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, meslekten ihraç nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda darbedilme ve olaya ilişkin etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.