ÖZKAN MUMCU BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Barındırma ve Tutulma Koşulları İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, bu kararın doğal hâkim ilkesine aykırı olarak kurulmuş, bağımsız ve tarafsız olmayan sulh ceza hâkimliğince verilmesi ve soruşturma dosyasına erişimin engellenmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma sırasındaki bazı işlemler nedeniyle adil yargılama hakkının; ceza infaz kurumundaki uygulamalar nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği ve 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun un sulh ceza hâkimlikleriyle ilgili değişiklik yapan hükümlerinin Anayasa ya aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı, adil yargılanma hakkı ve kötü muamele yasağı iddialarının tümü yönünden kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir. Sulh ceza hâkimliklerinin doğal hâkim ilkelerine aykırılık, tutuklamanın hukuki olmaması ve soruşturma dosyasına erişim kısıtlaması iddiaları açıkça dayanaktan yoksun bulunmuştur. Adil yargılanma ve kötü muamele iddialarında ise başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilmiştir. Bu nedenle başvurunun esastan incelenmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, sulh ceza hâkimliklerinin yapısına ilişkin iddiaların somut ve dayanıklı delillerle desteklenmesi gerektiğini ve adil yargılanma ile kötü muamele iddialarında ise önce ilgili idari ve yargısal başvuru yollarının tüketilmesinin zorunlu olduğunu gösterir. Ayrıca, dayanaktan yoksun iddiaların Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmeyeceğini ortaya koyar.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, sulh ceza hâkimliklerinin doğal hâkimlik ilkesine aykırılık iddialarını destekleyecek somut belgeler ve deliller sunulmalıdır. Adil yargılanma ve kötü muamele şikâyetlerinde ise, önce ilgili mahkemelerde ve idari mercilerde başvuru yolları tüketilmelidir. Başvuru formuna, ilgili kararların tebliğ tarihleri, itiraz ve karar süreçleri ile bu başvurulara ilişkin belgeler eksiksiz eklenmelidir. Başvuruların süresi içinde yapılması ve önceki başvuru yollarının tamamlandığının açıkça gösterilmesi önemlidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Barındırma ve tutulma koşulları ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, ceza infaz kurumundaki bazı uygulama ve kısıtlamalar nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle adil yargılanma hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yakalama, gözaltı ve tutuklamanın hukuka aykırı olması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, soruşturma dosyasında gizlilik kararı verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; arama ve elkoyma tedbirinin hukuka aykırı olması nedeniyle adil yargılanma hakkının; gözaltı sürecindeki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, meslekten ihraç nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yakalama, gözaltına alma ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma aşamasındaki birtakım işlemler nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle kötü muamele yasağının, söz konusu koşullar ile ilgili şikâyet dilekçelerinin iletilmesi gereken resmî kurumlara gönderilmemesi nedeniyle de adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma, yeterli yemek verilmeme, sağlık hizmetlerinin gerektiği gibi sağlanamaması ve bu konulardaki başvurunun infaz hâkimliğince incelenmeden reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının; ceza infaz kurumunda uygun olmayan şartlarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; velayet altındaki çocukların hafta sonu ceza infaz kurumuna ziyaretinin kısıtlanması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutukluluğun makul süreyi aşması, sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması, tutukluluğa itirazların değerlendirilmemesi, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, yakalama ve tutuklama nedenleri ile suçlamaların bildirilmemesi ve bir kısım tutukluluk incelemesinin kanunda öngörülen süre içinde yapılmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları ile eğitim ve spor faaliyetlerinin kısıtlanması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda uygun olmayan şartlarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda açık görüş, kapalı görüş ve telefonla görüş haklarının sınırlandırılması ve haberleşme araçlarının kullanımının yasaklanması nedenleriyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile haberleşme hürriyetinin; ceza infaz kurumunda sınavlara girilememesi nedeniyle eğitim hakkının; gözaltı tedbirinin hukuki olmaması, kanuni gözaltı süresinin aşılması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması ve tutukluluğa itirazların değerlendirilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutulma koşulları nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.