MURAT KALKAN BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Dini İhtiyaçlar ve İbadet Hakkı İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutukluluk sırasında bir din görevlisiyle görüşme isteğinin kabul edilmemesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurunun din özgürlüğü yönünden ihlal olmadığına karar verilmiştir. Başvurucunun din adamıyla görüşme talebi, olağanüstü hâl koşulları ve FETÖ/PDY şüphesiyle çok sayıda tutuklunun aynı kurumda bulunması nedeniyle kurum güvenliği ve düzeninin korunması amacıyla reddedilmiştir. Talebin yalnızca dinini daha iyi öğrenme amacı taşıması ve zorunlu ibadet niteliğinde olmaması nedeniyle müdahale orantılı bulunmuştur. Bu nedenle din özgürlüğüne yapılan müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesindeki güvencelere aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, olağanüstü hâl koşullarında ve güvenlik gerekçeleriyle tutukluların din görevlisiyle görüşme taleplerinin nasıl değerlendirileceğini gösterir. Başvurucunun talebinin zorunlu ibadet kapsamında olmaması ve kurum güvenliği nedeniyle reddedilmesinin orantılı bulunduğunu ortaya koyar. Vatandaşlar, güvenlik önlemlerinin din özgürlüğünü sınırlayabileceğini ancak bu sınırlamanın makul ve ölçülü olması gerektiğini öğrenmelidir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, din görevlisiyle görüşme talebinin hangi tarihlerde yapıldığı ve bu taleplerin yazılı olarak reddedilip reddedilmediği açıkça belirtilmelidir. Kurum güvenliği ve düzeninin nasıl sağlandığına dair resmi kararlar ve yazışmalar başvuruya eklenmelidir. Ayrıca, infaz hâkimliği ve mahkeme kararlarının tebliğ tarihleri ve içeriği dosyada yer almalıdır. Başvuru süresi içinde tüm idari ve yargısal başvuru yolları tüketilmelidir. Güvenlik gerekçeleriyle getirilen sınırlamaların somut koşullara uygunluğu ve orantılılığı somut delillerle desteklenmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Diğer cezaevi hakları / Dini ihtiyaçlar ve ibadet hakkı ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ile eğitim ve iyileştirme faaliyetlerinin kısıtlanması nedeniyle kötü muamele yasağının, başvurucunun ailesinin yaşadığı yerden uzak bir ceza infaz kurumuna nakledilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının, din görevlisi ile görüştürülmeme nedeniyle de din özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutukluluk sırasında bir din görevlisiyle görüşme isteğinin kabul edilmemesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, başvurucunun hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen dinî ve kültürel faaliyetlerden yararlandırılmaması nedeniyle din özgürlüğünün, talep etmiş olmasına rağmen şikâyetinin derece mahkemelerince duruşma yapılmaksızın incelenmesi nedeniyle sözlü yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ailesi tarafından getirilen namaz takkesinin ceza infaz kurumuna alınmamasına dair uygulamaya karşı şikâyeti derece mahkemelerince kabul edilmesine rağmen mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle başvurucunun din ve vicdan özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutulma koşullarının hükümlünün sağlık durumuna uygun hale getirilmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü olan başvurucuya gönderilen ajandaların ceza infaz kurumunca alıkonulması nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu yönetiminin ceza duruşmasına katılabilmek için tek tip kıyafet giyme yönünde bir zorlama oluşturması nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu bulunulan ceza infaz kurumunda bazı sosyal ve kültürel faaliyetlerin kısıtlanması nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ve bu hak ile bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan hükümlüye posta yoluyla gönderilen kol saatinin teslim edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, müebbet hapis cezasının yaklaşık 14 yılının F tipi yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda infaz edilmesine ve yaklaşık üç yıl öncesinden kapalı ceza infaz kurumuna geçilmesi hak edilmesine rağmen kapasite doluluğu nedeniyle nakil taleplerinin reddedilmesinin kötü muamele yasağı ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.