BİLAL AKYÜZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Tek Kişilik Odada Tutulma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumu idaresi tarafından tehlikeli tutuklu statüsü verilen kararda kullanılan ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin; söz konusu kurumda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, 15 Temmuz darbe teşebbüsü sonrası tutuklanarak ağır suçlamalarla ceza infaz kurumuna konulmuş, başlangıçta çoklu koğuşlarda tutulduktan sonra tehlikeli tutuklu statüsü verilerek tek kişilik odaya alınmıştır. Bu statü nedeniyle sosyal ve iletişim imkanları kısıtlanmış, havalandırma süresi günde bir saatle sınırlandırılmıştır. Başvurucu, bu uygulamaların masumiyet karinesine aykırı olduğunu ve tek kişilik odada tutulmanın kötü muamele yasağını ihlal ettiğini iddia etmiştir. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun barındırıldığı odanın fiziki koşullarının uluslararası standartlara uygun olduğunu, sosyal iletişim imkanlarının kısıtlanmadığını ve tek kişilik odada tutulmanın güvenlik ve disiplin gerekçeleriyle makul olduğunu belirterek kötü muamele yasağı ihlalinin bulunmadığına karar vermiştir. Masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiası ise başvurunun süresinde yapılmaması nedeniyle incelenmemiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tehlikeli tutuklu statüsünün verilmesi ve tek kişilik odada tutulma uygulamalarının masumiyet karinesi ve kötü muamele yasağı açısından sınırlarını netleştirmektedir. Karar, güvenlik ve disiplin gerekçeleriyle alınan tedbirlerin somut koşullar ve süresi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, bu tür uygulamaların mutlak ihlal olarak kabul edilmemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Ceza infaz kurumunda tutulan kişinin statü değişikliklerine karşı idari ve yargısal itiraz yollarını zamanında ve usulüne uygun kullanması; 2) Tutulma koşullarına ilişkin somut ve ayrıntılı bilgi ve belgeleri başvuruya eklemesi; 3) Sosyal iletişim ve sağlık hizmetlerine erişim imkanlarının belgelenmesi; 4) Başvuru süresine dikkat ederek ihlal iddialarını zamanında ileri sürmesi; 5) Disiplin cezaları ve uygulamalarla ilgili kararları başvuru dosyasına dahil etmesi.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Tek kişilik odada tutulma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ve saç tıraşının koğuş önünde yapılmasına izin verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda herhangi bir gerekçe belirtilmeden tek kişilik odada tutulma ve bu uygulamaya yönelik itiraz sürecinde yeterli değerlendirme yapılmaması nedeniyle kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının; gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması, tutukluluğa itirazların süresinde değerlendirilmemesi, tutukluluğun gözden geçirilmesi kararlarının tebliğ edilmemesi, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması ve tutukluluğa itiraz incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; arama kararının hukuka aykırı olması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde suçlamaya bağlı olarak farklı uygulamalara maruz kalma nedeniyle eşitlik ilkesinin; kamu görevinden ihraç edilmeye bağlı olarak eğitim durumunu gösteren belgelerin geçerliliği ve işlevini kaybetmesi nedeniyle eğitim hakkının; ceza infaz kurumunda tek kişilik odada uygun olmayan koşullarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma aşamasında bir kısım kamu görevlisi tarafından yapılan açıklamalarla masumiyet karinesine riayet edilmemesi ve hukuka aykırı delillerin yargılamaya dâhil edilmesi nedenleriyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, terör örgütüne üye olma suçlamasıyla ceza infaz kurumunun tek kişilik odasında tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının; kurumda kalınan süre boyunca avukatla görüşmenin kaydedilmesi, çalışma alanı temin edilmemesi ve talep edilen yayın ve belgelere ulaşılamaması nedeniyle adil yargılanma hakkının; hâkimlik mesleğinden çıkarılma nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tahliye taleplerine ve itirazlarına cevap verilmemesi ve tutukluluğa ilişkin karar veren sulh ceza hâkimliklerinin bağımsız ve tarafsız olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, mal varlığına hukuka aykırı olarak tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, kamu görevlileri tarafından yapılan açıklamalar nedeniyle masumiyet karinesinin, soruşturma aşamasındaki bazı uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının, üyesi olduğu Yargıçlar ve Savcılar Birliğinin kapatılması nedeniyle örgütlenme hürriyetinin ve tek kişilik odada tutulması nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağı ve kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin, tek kişilik odada tutulmaya ilişkin olarak infaz hâkimliğine yapılan şikâyetin uzun sürede neticelendirilmesi nedeniyle etkili başvuru hakkının, kişisel alanın azlığı nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; tek kişilik odada tutulma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.