HATİCE ŞAHNAZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Hasta ve Engelli Mahpusların Tutulması İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, tutukluluğa ilişkin karar veren yargı mercilerinin tarafsız olmaması, bazı delillerin verilmemesi dolayısıyla tutukluluğa etkili şekilde itiraz edilememesi, mahkûmiyete bağlı tutmanın hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, hamileliğe rağmen ceza infaz kurumunda tutma nedeniyle kötü muamele yasağının, mahkûmiyetine neden olan bazı adli işlemler nedeniyle de adil yargılanma hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Anayasa Mahkemesi, tutukluluğa ilişkin tarafsızlık iddiası, mahkûmiyet sonrası tutmanın hukuka aykırılığı iddiası ve tutuklama kararlarına itiraz edilememe iddiasını dayanaktan yoksun bularak kabul edilemez bulmuştur. Kötü muamele yasağı ihlali iddiasını inceleme yapılmasına gerek kalmadığı gerekçesiyle düşürmüştür. Adil yargılanma hakkı ve haberleşme özgürlüğü ihlali iddiasını ise mükerrer başvuru nedeniyle reddetmiştir. Başvurucu yargılama giderlerinden muaf tutulmuştur.
Bu karar neden önemli?
Karar, tutukluluk ve mahkûmiyet sonrası tutma kararlarına yönelik iddiaların somut ve dayanıklı delillere dayanması gerektiğini, süre aşımı nedeniyle başvuruların kabul edilemeyeceğini ve mükerrer başvuruların reddedileceğini göstermektedir. Ayrıca kötü muamele iddialarının incelenebilmesi için başvuru şartlarının sağlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Başvuruların zamanında yapılması, iddiaların somut delillerle desteklenmesi ve mükerrer başvurulardan kaçınılması gerekmektedir. Kötü muamele iddialarında ise inceleme yapılabilmesi için başvurunun usulüne uygun ve haklı gerekçelere dayanması önem taşımaktadır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Hasta ve engelli mahpusların tutulması ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, hayatı yalnız idame ettiremeyecek fiziksel bir engele rağmen ceza infaz kurumunda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, tutuklamanın hukuki olmaması ve tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, hakkaniyete uygun yargılama yapılmaması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklandıktan sonra ceza infaz kurumundan alınarak bir süre polis merkezinde tutulan başvurucunun bu süreçte kötü muameleye maruz kaldığı ve ceza infaz kurumunda sağlık hizmetlerine erişemediği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tek kolu olmayan ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan başvurucunun tutulduğu ceza infaz kurumunda yerine getiremediği öz bakım ihtiyaçlarını kendi başına yapmak zorunda kalması nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklama kararının hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, gebeliğe rağmen ceza infaz kurumunda tutma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, kanser hastası başvurucunun ceza infaz kurumunda tutulması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hâkim olarak görev yapan başvurucu hakkında darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi, tutukluluk kararına karşı yaptığı itirazların geç değerlendirilmesi ve alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi, tutukluluk kararının bağımsız ve tarafsız hâkim güvencelerine aykırı olarak oluşturan hâkimlikçe karara bağlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; aramanın hukuki olmaması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; gözaltı sürecinde kamu görevlilerinin davranışları ile gözaltı koşullarının insani olmaması ve sağlık durumuna rağmen ceza infaz kurumunda tutulması nedenleriyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, ceza infaz kurumundaki bazı uygulama ve kısıtlamalar nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma koşulları nedeniyle adil yargılanma hakkının ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma ve saç tıraşının koğuş önünde yapılmasına izin verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, getirilen kıyafetlerin eski olduğu gerekçesiyle teslim edilmemesi nedeniyle de maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.