
GÖKHAN GÜNDÜZ BAŞVURUSU (9)
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, İnfaz Hâkimliği Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette, duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması, disiplin cezasının kanuni dayanağının olmadığı eylemin hatalı vasıflandırıldığı ve cezanın orantısız olduğunu belirtilerek adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette, duruşmanın kendisi hazır edilmeden SEGBİS aracılığıyla yapılmasına itiraz etmiş, ayrıca disiplin cezasının dayanağının bulunmadığını, eylemin yanlış vasıflandırıldığını ve cezanın orantısız olduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece, başvurucunun duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği tespit edilmiş ve bu nedenle karar yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili infaz hâkimliğine gönderilmiştir. Başvurucunun maddi ve manevi tazminat talepleri ise reddedilmiştir. Böylece, başvurucunun duruşmada hazır bulunma hakkının korunması gerektiği ve bu hakkın ihlalinin giderilmesi için yeniden yargılama yapılması kararlaştırılmıştır.

Bu karar neden önemli?
Bu karar, infaz hâkimliği süreçlerinde SEGBİS kullanılarak duruşmaya katılımın, başvurucunun rızası olmadan yapılmasının duruşmada hazır bulunma hakkına müdahale teşkil ettiğini ve bu müdahalenin ölçülülük ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyması bakımından önemlidir. Karar, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biri olan duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edilmemesi için somut gerekçelerin gösterilmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Duruşmada hazır bulunma talebinizi açık ve yazılı olarak mahkemeye iletin; 2) SEGBİS ile yapılan duruşmalarda hangi işlemlerin yapıldığına dair tutanak ve belgeleri dosyaya ekleyin; 3) Disiplin cezasının dayanağı ve vasıflandırılması ile ilgili hukuki argümanlarınızı somut delillerle destekleyin; 4) Başvuru süresine dikkat ederek, nihai kararın tebliğinden sonra bireysel başvuru hakkınızı zamanında kullanın; 5) İhlal iddiası varsa, yeniden yargılama talebinizi açıkça belirtin.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.

Avukat görüşü ve savunma / İnfaz hâkimliği yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi ve tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma aşamasındaki bazı işlemler ve ceza infaz kurumundaki uygulamalar sonucu savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğince yapılan incelemede şikâyette bulunanın duruşmada hazır bulunma talebi reddedilerek Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak duruşmaya katılımının sağlanmaya çalışılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan kişilere verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunma talep edilmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru ziyaretçi kabulünden yoksun bırakılması yaptırımlarına karşı yaptığı itirazların infaz hâkimliğince reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve sürekli disiplin cezaları verilmesi nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, tutukluluğa ilişkin bazı itirazların değerlendirilmemesi ve tutuklulukla ilgili bir kısım kararın hiç veya süresinde tebliğ edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, mal varlığına hukuka aykırı olarak tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının, sulh ceza hâkimliklerinin yapısı gereği bağımsız ve tarafsız olmaması, savunmasını hazırlamak için gerekli imkân ve kolaylıklardan yararlandırılmaması, tanık beyanlarını inceleyememesi ve delil sunma fırsatı verilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu olarak yargılanan sanığın (başvurucunun) resen görevlendirilen müdafi ile ceza infaz kurumunda görüşememesi nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının, duruşmaya katılımının ses ve görüntü aktarımı suretiyle sağlanması nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkının, kaldığı koğuşun içerisini görüntüleyecek şekilde ceza infaz kurumu bahçesine kamera yerleştirilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, yargı mercilerince ceza infaz kurumu idaresinin işlemlerine yönelik şikâyetin esasının incelenmemesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yaptıkları şikâyetlerde başvurucuların duruşmada hazır edilmeksizin ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmanın yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette duruşmanın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi kullanılarak yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.