MULLA ZİNCİR BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Çıplak Arama İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, çıplak arama işlemini kabul etmeyen tutukluya ceza infaz kurumu görevlilerince fiziksel ve sözlü şiddet eylemlerinde bulunulması ve bu olay hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumuna nakil işlemi sırasında yapılan çıplak arama işlemini kabul etmemiş, bu nedenle infaz koruma memurları tarafından fiziksel ve sözlü şiddete maruz kaldığını iddia etmiştir. Başvurucu, şiddet nedeniyle yüzünde ve boynunda morluklar oluştuğunu belirtmiş, ancak kurum ve savcılık tarafından yürütülen soruşturmalarda iddialarının yeterince aydınlatılmadığını ve etkili bir ceza soruşturması yapılmadığını ileri sürmüştür. Mahkeme, başvurucunun maruz kaldığı muamelenin insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağını ihlal ettiğine ve soruşturmanın usul boyutunun da yetersiz olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle, ihlal kararı verilmiş ve yeniden soruşturma yapılması ile başvurucuya manevi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında çıplak arama işlemi sırasında tutuklulara yönelik fiziksel ve sözlü şiddet iddialarının insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve bu tür iddiaların etkin, kapsamlı ve usulüne uygun soruşturulmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Karar, devlet görevlilerinin güç kullanımı ve soruşturma yükümlülüklerine ilişkin önemli emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) İddialarınızı somut ve ayrıntılı şekilde yazılı olarak bildirin; 2) Olayla ilgili tanıkların kimlik ve iletişim bilgilerini eksiksiz verin; 3) Fiziksel şiddet iddialarına ilişkin tıbbi rapor ve fotoğrafları başvuruya ekleyin; 4) Soruşturma makamlarının ifadelerinizi alıp almadığını takip edin ve eksikse talepte bulunun; 5) Başvuru süresine dikkat ederek, nihai kararın öğrenilmesinden itibaren yasal süre içinde başvurunuzu yapın.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Çıplak arama ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen çıplak arama nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, fiziksel saldırı ve çıplak arama işlemine maruz kalınması ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda çıplak arama yapılması sırasında hukuka aykırı kuvvet kullanımı neticesinde yaralanma meydana gelmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.
Başvuru ceza infaz kurumundaki infaz koruma memurlarının çıplak arama ve darp eylemlerine maruz kalınması, bu olaylarla ilgili etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyette esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, delillerin dikkate alınmaması nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin, kişinin çıplak aramaya maruz kaldığı ve arama esnasında yaralandığı iddiaları nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda çıplak arama işlemine maruz kalınması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda çıplak aramaya maruz kalma ve olumsuz koşullarda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, ceza infaz kurumuna verilen dilekçelerin ilgili kamu kurumlarına gönderilmemesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliği kararında kullanılan ifade nedeniyle masumiyet karinesinin, ceza infaz kurumu açıklamalarına karşı görüşünün alınmaması nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin, ceza infaz kurumuna gelen ziyaretçilerin detaylı aranması ve görüş sürelerinin kısa olması nedeniyle de aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda çıplak arama yapılması, olumsuz barındırılma koşulları ve fiziksel saldırıya maruz kalma nedenleriyle kötü muamele yasağının, kol saatinin teslim edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklunun başka bir ceza infaz kurumuna nakil işlemleri sırasında zor kullanılarak kıyafetlerinin çıkarılması ve iç çamaşırıyla kalacak şekilde çıplak arama yapılması nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, Kocaeli (2) No. lu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu (Ceza İnfaz Kurumu) mahkûm kabul bölümünde Kurum personeli tarafından çıplak kalacak şekilde soyulmak ve üç gün süreyle havalandırması olmayan bir yerde tutulmak suretiyle darp ve işkenceye maruz kalındığı, buna ilişkin şikâyetlerin etkili bir şekilde soruşturulmadığı, ayrıca çıplak aramanın ilgili mevzuata aykırı olarak rutin bir uygulama hâlini aldığı, bu nedenlerle Anayasa’nın 17. ve 36. maddelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.