OSMAN KANDEMİR BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Ziyaretten Men İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, eşine uygulanan ziyaret yasağına karşı mahpusun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyetin esasa girilmeden reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Anayasa Mahkemesi, infaz hâkimliğinin başvurucunun şikâyetini esasa girmeden reddetmesini, başvurucunun eşine getirilen ziyaret yasağından doğrudan etkilendiği halde başvuru hakkının bulunmadığı gerekçesine dayandırmasını etkili başvuru hakkına müdahale olarak değerlendirmiştir. Mahkemenin, ziyaret yasağına itirazları sadece yasak uygulanan eşle sınırlayan yorumu, Anayasa'nın 20. ve 41. maddelerindeki aile hayatına saygı hakkı güvenceleriyle bağdaşmamıştır. Bu nedenle Anayasa'nın 20. maddesiyle bağlantılı olarak 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. Başvurucuya 7.000 TL manevi tazminat ödenmesine, diğer taleplerin reddine ve yargılama giderinin başvurucuya yüklenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Karar, aile hayatına saygı hakkı kapsamında, ziyaret yasağı gibi tedbirlere karşı sadece doğrudan yasağın muhatabı değil, eşinin de etkili başvuru hakkına sahip olduğunu vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, infaz hâkimliklerinin ve mahkemelerin başvurucuların haklarını geniş yorumlaması gerektiğini ve etkili başvuru yollarının önünde engel oluşturulmaması gerektiğini göstermektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Benzer başvurularda, ziyaret yasağı gibi tedbirlere karşı itirazların sadece yasağın doğrudan muhatabıyla sınırlı tutulmaması, aile hayatına saygı hakkı kapsamında eşlerin de etkili başvuru hakkına sahip olduğu dikkate alınmalıdır. İnfaz hâkimliklerinin şikâyetleri esasa girmeden reddetmemesi ve başvuru hakkının kapsamını daraltmaması önemlidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Ziyaret ve aile hayatı / Ziyaretten men ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, hükümlüyü ziyarete gelen aile bireyleri hakkında ziyaret düzenini bozdukları sebebiyle altı ay süreyle ziyaretten men disiplin cezası verilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutukluyu ziyarete gelen aile bireyinin ziyaret düzenini bozduğu gerekçesiyle bir yıl süreyle ziyaretten men edilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mahpusun çocuğu hakkında uygulanan ziyaret yasağı nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlüyü ziyarete gelen aile bireyinin ziyaret düzenini bozduğu gerekçesiyle altı ay süreyle ziyaretten men edilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutukluyu ziyarete gelen aile bireyinin bir yıl süreyle ziyaretten men edilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutukluyu ziyarete gelen aile bireyinin ziyaret düzenini bozduğu gerekçesiyle dokuz ay süreyle ziyaretten men edilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklamanın hukuka aykırı olması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; mal varlığına tedbir konulması nedeniyle mülkiyet hakkının; ceza infaz kurumundaki görüş kısıtlamaları nedeniyle aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, saç tıraşının koğuş önünde yapılması ve tıraş makinesi bulundurma talebinin kabul edilmemesi nedenleriyle maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkının, posta yoluyla gönderilen kitapların teslim edilmemesi nedeniyle eğitim hakkının ve tutuklu olarak aynı ceza infaz kurumunda bulunan eşlerin birbirleriyle yeterli şekilde iletişim kuramamaları nedeniyle de aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutulma koşulları ve görevlilerin bazı tutumları nedeniyle kötü muamele yasağının, hukuka aykırı olarak mahkûmiyet kararı verilmesi ve savunma için yeterli kolaylıkların sağlanmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının, Alevi dedesiyle görüşmeye ilişkin talebin kabul edilmemesi nedeniyle din ve vicdan özgürlüğü ile eşitlik ilkesinin, eşe ait pasaporta tahdit konulması ve tutukluluk sürecindeki taleplerin ceza infaz kurumunca karşılanmaması nedenleriyle özel hayata saygı ve etkili başvuru haklarının, tutukluluk sürecinde daktilo teminine yönelik taleplerin kabul edilmemesi, açlık grevi eyleminin disiplin cezasına konu edilmesi ve gazetecilik faaliyetlerinin mahkûmiyete gerekçe yapılması nedenleriyle ifade özgürlüğünün, tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, cezaevinde ziyaretçi listesinde değişiklik yapılması talebinin reddi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.