GUVANCH SAPARMADOV BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Dinî Yayınlara Erişim İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru; ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan kişinin mensup olduğu dinin kutsal kitabına erişmesinin süreli ve süresiz yayınlardan yararlanma hakkı kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle din ve vicdan özgürlüğünün, süreli ve süresiz yayınlardan yararlanma hakkına sınır getirilmesi nedeniyle de ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunurken mensup olduğu dinin kutsal kitabına erişiminin, süreli ve süresiz yayınlardan yararlanma hakkı kapsamında sınırlandırılması nedeniyle din ve vicdan özgürlüğünün ihlal edildiğini iddia etmiştir. Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu, hükümlülerin odalarında bulundurabilecekleri kitap sayısını sınırlamış ve kutsal kitabı da bu sınıra dahil etmiştir; ancak daha sonra bu karar değiştirilerek kutsal kitabın sınırlamadan çıkarılması sağlanmıştır. Mahkemeler ise bu sınırlamaların usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun şikâyetlerini reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi, kutsal kitabın süreli ve süresiz yayınlar kapsamında sınırlandırılmasının din ve vicdan özgürlüğüne müdahale teşkil ettiğini, bu müdahalenin gerekçelerinin yeterli olmadığını ve dolayısıyla Anayasa'nın 24. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Öte yandan, süreli ve süresiz yayınların sayısına getirilen sınırlamanın ifade özgürlüğüne yönelik müdahale olarak kabul edilmesine rağmen, bu müdahalenin orantılı olduğu ve ihlal oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında hükümlülerin din ve vicdan özgürlüğü kapsamında kutsal kitaplarına erişim hakkının, süreli ve süresiz yayınlar kapsamında sınırlandırılamayacağını netleştirmesi bakımından önemlidir. Ayrıca, ifade özgürlüğü ile din ve vicdan özgürlüğü arasındaki sınırların ve müdahalelerin ölçülülük kriterlerinin nasıl uygulanacağına dair emsal teşkil etmektedir. Böylece, ceza infaz kurumlarında temel hakların korunması ve sınırlandırılmasının hukuki çerçevesi daha belirgin hale gelmiştir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1. Başvuru dilekçesine, mensup olunan dinin kutsal kitabına erişimle ilgili somut engelleri ve tarihleri açıkça belirtiniz. 2. Ceza infaz kurumunun aldığı kararların ve bu kararlara karşı yapılan itirazların resmi belgelerini ekleyiniz. 3. Kitap ve yayınlara erişimle ilgili idari ve yargısal süreçlerde verilen kararları ve gerekçelerini dosyaya dahil ediniz. 4. Başvuru süresine dikkat ederek, nihai kararın öğrenilmesinden itibaren bireysel başvuru süresini aşmayınız. 5. Başvurunuzda din ve vicdan özgürlüğü ile ifade özgürlüğü arasındaki ilişkiyi ve somut etkileri net şekilde ortaya koyunuz.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Yayın, kitap, ifade özgürlüğü / Dinî yayınlara erişim ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan başvurucunun bir yayınevine ait Kur'an-ı Kerim meali alınması talebinin kabul edilmemesi nedeniyle din ve vicdan özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan tutukluya kendi Kur an-ı Kerim nüshasının verilmemesinin din ve vicdan özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, cezaevinde daha önce izin verilen ve kullanılan uzun dalgalı radyoya el konulması nedeniyle başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, posta yoluyla gönderilmiş olan derginin ceza infaz kurumu tarafından, tutuklu olan başvurucuya teslim edilmeyerek haber ve fikirlere erişiminin engellenmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu tarafından Demokratik Modernite adlı Dergi nin Dergi) başvurucuya teslim edilmeyerek yayına erişiminin engellenmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucunun kurum idaresine hitaben yazdığı dilekçedeki ifadeleri nedeniyle disiplin cezasıyla cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumundaki tutukluya ailesi tarafından getirilen kitapların teslim edilmemesinin eğitim ve adil yargılanma haklarını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, posta yoluyla gönderilen bir not defterinin ceza infaz kurumundaki hükümlüye teslim edilmemesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumu tarafından, adına gönderilen Azadiya Welat gazetesinin (Gazete) bazı sayfalarının çıkartılarak gazeteye erişiminin engellenmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminat talebinde bulunmuştur.
Başvuru, bir dokümanın ceza infaz kurumu idaresince hükümlü olan başvurucuya verilmemesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.