
AYŞE ÇANAKÇİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Cezaevinde Ölüm ve Etkili Soruşturma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu Ayşe Çanakçı, ceza infaz kurumunda tutulan eşi T.Ç.'nin 11/4/2019 tarihinde kalp damar hastalığı nedeniyle hayatını kaybetmesi üzerine yaşam hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. T.Ç., cezaevine girişte kronik hastalık beyanında bulunmamış, ancak cezaevi sürecinde ortopedi ve göz polikliniklerine sevk edilmiştir. Ölüm anında koğuş arkadaşlarının durumu fark edip kurum personeline bildirmesi üzerine acil müdahale yapılmış, ambulans çağrılmış ve hastaneye sevk edilmiş ancak T.Ç. kurtarılamamıştır. Başsavcılık tarafından yürütülen soruşturmada, ceza infaz kurumu personelinin ihmali tespit edilmemiş ve soruşturma usulüne uygun şekilde tamamlanmıştır. Başvurucunun sağlık hizmeti (ambulansın geç gelmesi) ile ilgili iddiası ise yargısal başvuru yolları tüketilmediği için kabul edilmemiştir.

Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında meydana gelen ölüm olaylarında yaşam hakkının korunması kapsamında devletin maddi ve usul yükümlülüklerinin sınırlarını ve başvuru yollarının tüketilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Karar, ceza infaz kurumu personelinin sorumluluğunun somut delillerle desteklenmediği durumlarda yaşam hakkı ihlalinin kabul edilemeyeceğini ve sağlık hizmetlerine ilişkin şikayetlerin ise öncelikle hukuk veya idari tazminat yollarıyla çözülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Ceza infaz kurumuna girişte sağlık durumuna ilişkin beyanların ve tıbbi kayıtların eksiksiz ve doğru sunulması; 2) Ölüm veya ihlal iddiası durumunda tüm başvuru yollarının (ceza soruşturması, hukuk ve idari tazminat davaları) tüketilmesi; 3) Olayla ilgili tüm tanık ifadeleri, tutanaklar ve sağlık raporlarının başvuruya eklenmesi; 4) Başvuru süresine dikkat edilerek ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde bireysel başvuru yapılması; 5) Ambulans ve sağlık hizmetleriyle ilgili şikayetlerde öncelikle ilgili sağlık kurumlarına ve yargı mercilerine başvurulması.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.

Yaşam hakkı / ölüm / intihar / Cezaevinde ölüm ve etkili soruşturma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, bir ceza infaz kurumunda tutulan mahkûmun işkence ve kötü muameleye maruz kalması neticesinde şüpheli şekilde yaşamını yitirmesi ve bu olaylara ilgili olarak yürütülen soruşturmaların etkili olmaması nedenleriyle yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, askerlik hizmetini yapan bir kişinin ölümüne neden olan eylemin etkili soruşturulmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kamu makamlarınca gerekli önlemlerin alınmamasından dolayı mahkûmlar arasında çıkan çatışmada başvurucuların yakınının öldürülmesi, tam yargı davasının reddedilmesi ve olayla ilgili ceza soruşturmasının etkili yürütülmemesi nedenleriyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, başvurucuların yakınının hükümlü olarak bulunduğu cezaevinde hayatını kaybettiği olayda devletin gerekli önlemleri almaması ve ölüm olayına ilişkin etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle anayasal hakların ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda önleyici idari tedbir alınmaması sonucu bir mahpusun yaşamını yitirmesi ve olaya ilişkin olarak etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen ölüm nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, bir mahpusun hayatını kaybetmesini önlemeye yönelik gerekli tedbirlerin alınmaması ve bu olayla ilgili etkili bir cezai soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan mahpusun hayatını kaybetmesini önlemeye yönelik tedbirlerin alınmaması ve bu olayla ilgili etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hasta mahpusun yaşamının korunması için gerekli tedbirlerin alınmaması sonucu meydana gelen ölüm olayı ve bu olay hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, ölümün ölenin yakınlarının ruhsal bütünlüğü üzerinde bıraktığı etki nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulma sırasında meydana gelen ölüm olayı ve bu olayla ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.