MUSTAFA SÖNMEZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Sağlığa Uygun Barındırma Koşulları İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan kişiye vejetaryen beslenme imkânı tanınmamasına yönelik şikâyetin esastan incelenmemesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda vejetaryen beslenme talebinin karşılanmaması nedeniyle maddi ve manevi varlığının zarar gördüğünü iddia etmiş, ancak İnfaz Hâkimliği ve Ağır Ceza Mahkemesi bu talebi esasına girerek değerlendirmemiştir. Başvurucu, vejetaryen beslenme ihtiyacının sağlık ve kişisel hassasiyet kapsamında dikkate alınmasını talep etmiş, ancak yargı mercileri sadece konutta infaz talebini inceleyip reddetmiş, beslenme talebini esastan karara bağlamamıştır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar vermiş ve maddi ve manevi varlığın korunması hakkıyla bağlantılı olarak bu talebin esaslı incelenmemesinin hukuka aykırı olduğunu tespit etmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında hükümlülerin bireysel beslenme tercihleri ve sağlık durumlarının dikkate alınmasının zorunlu olduğunu ve bu taleplerin yargı mercilerince esastan incelenmeden reddedilmesinin etkili başvuru hakkının ihlali sayılacağını ortaya koyması bakımından önemlidir. Böylece, mahpusların maddi ve manevi varlıklarının korunması kapsamında kişisel ihtiyaçlarının gözetilmesi gerektiği yönünde emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Başvuruda, beslenme talebine ilişkin doktor raporları ve sağlık belgeleri mutlaka eklenmelidir. 2) İnfaz hâkimliği ve itiraz mercilerine yapılan başvurularda taleplerin esasına girilmesini açıkça talep etmek önemlidir. 3) Başvuru süresi ve usulüne uygun itiraz hakları titizlikle takip edilmelidir. 4) Talebin reddi halinde gerekçeli kararların alınması ve saklanması sağlanmalıdır. 5) Başvuru dilekçelerinde maddi ve manevi varlığın korunması hakkı ile etkili başvuru hakkı bağlantısı net şekilde vurgulanmalıdır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Sağlık ve tedavi / Sağlığa uygun barındırma koşulları ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucuya korse ve masa temin edilmemesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, vejetaryen olan bir hükümlünün protein ihtiyacının cezaevi koşullarında karşılanmamasının insan haysiyeti ile bağdaşmayan muamele yasağını, vejetaryen olup olmadığının tespiti için devlet hastanesine gönderilmesinin kişinin maddi ve manevi varlığının korunması hakkı ile ayrımcılık yasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olan başvurucunun sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mahpusa hastalığına uygun beslenmesi için önerilen diyet listesine uygun besin verilmemesi ve bu konuda infaz hâkimliğine yapılan şikâyetin titiz bir incelemeye tabi tutulmaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, cezaevinde bulunan başvurucunun bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle kullandığı minderin cezaevi idaresi tarafından alıkonulmasının ve buna karşı yaptığı başvuruların reddedilmesinin eşitlik ilkesi ile adil yargılanma, işkence ve kötü muameleye tabi tutulmama hakkını ihlal ettiğine ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda barındırılan başvurucunun sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, akciğer tüberkülozu hastası olunmasına karşın hastane yerine ceza infaz kurumunda tedavi işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve bulaşıcı hastalık dolayısıyla tek kişilik odaya alınma sebepleriyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü olan ve sağlık sorunları bulunan başvurucunun tek kişilik odaya alınma talebinin reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan başvurucunun sağlık durumuna uygun koşullarda barındırılması talebinin reddi ve ilaca erişiminin engellenmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ve kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz kurumunda temiz içme suyu verilmesi talebinin reddi üzerine başlayan yargısal süreçte uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.