MEHMET ÖZTÜRK BAŞVURUSU (2)
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Kötü Muamele İddialarında Etkili Soruşturma İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda gerçekleşen yaralama olayının azmettirici olduğu iddia edilen infaz koruma memurları hakkında etkili ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda tek kişilik odasında bulunduğu sırada, havalandırma bahçesindeki başka bir hükümlü tarafından cam parçasıyla yaralanmıştır. Başvurucu, yaralanma olayının azmettiricisi olduğu iddia edilen infaz koruma memurları hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmediğini ileri sürmüştür. Başsavcılık, infaz koruma memurları hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş ve bu karar, sulh ceza hâkimliği tarafından onanmıştır. Başvurucu, kamera kayıtlarının kendisine verilmediğini ve soruşturmanın usulüne uygun yürütülmediğini iddia ederek bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun iddialarını destekleyecek somut delil bulunmadığını, soruşturmanın etkin ve usulüne uygun yapıldığını, dolayısıyla başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında gerçekleşen kötü muamele iddialarında, azmettirme suçlamalarının somut delillerle desteklenmesi gerektiğini ve soruşturmanın etkinliğinin usul kuralları çerçevesinde titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, soruşturmanın tamamlanmamış veya devam eden süreçlerle birlikte bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Böylece, kötü muamele iddialarının soruşturulmasında delil yetersizliği ve usul eksikliklerinin başvuru kabul edilemezliği sonucunu doğurabileceği netleştirilmiştir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Başvuru dilekçesine somut ve destekleyici deliller ekleyiniz; 2) Kamera kayıtları ve diğer delillerin tam ve tarafınıza verilmesini talep ediniz; 3) Soruşturma makamlarının ifadelerinizi ve şikayetlerinizi eksiksiz almasını sağlayınız; 4) Başvuru süresine dikkat ederek zamanında başvuruda bulununuz; 5) Soruşturma sürecinde usul hatalarını ve eksiklikleri yazılı olarak kayıt altına alınız.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Kötü muamele / işkence / Kötü muamele iddialarında etkili soruşturma ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, bir tutuklunun ceza infaz kurumundaki ölümü hakkında yürütülen ceza soruşturmasının etkisizliği nedeniyle yaşam hakkının, anayasal güvencelere aykırı olarak tutuklama kararı verilip tutukluluğun devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, gözaltı ve tutukluluğa ilişkin süreçlerdeki tutma koşulları nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda infaz ve koruma memurları tarafından kötü muameleye maruz bırakılma iddiaları hakkında etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltında ve ceza infaz kurumunda kötü muameleye maruz kalınması, bunlarla ilgili etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, izin tecavüzü suçundan yakalanarak askerî cezaevine konulan başvurucunun görevli personel tarafından ayağının kırıldığına dair şikâyetinin sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamale yasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu Kırıkkale F Tipi Ceza İnfaz Kurumunda, 18/6/2012 tarihinde görevli infaz koruma memurları tarafından işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını, ayrıca kendisini muayene eden doktorların da baskı altında kalarak yanlış ya da eksik rapor düzenlediklerini, yaptığı şikâyet üzerine başlatılan soruşturmanın etkili bir şekilde yürütülmeyerek bir kısım şüpheliler yönünden ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, bu nedenle Anayasa’nın 17. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucuları darbetmeleri nedeniyle haklarında dava açılan infaz ve koruma memurları ile ilgili olarak etkili soruşturma yapılmadan beraat ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle işkence ve kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu ceza infaz kurumunda, kurum idaresince kendisine psikolojik baskı yapıldığı ve insanlık dışı uygulamalara maruz bırakıldığı konusundaki şikâyetlerine ilişkin olarak Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığınca etkin soruşturma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesinin işkence yasağı ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüş ve maddi tazminat talebinde bulunmuştur.
Başvurucu, hükümlü olarak bulunduğu Bandırma M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yapan M. T. ’nin, kendisine karşı kasten yaralama suçuna teşebbüs ettiği ve hakaret suçunu işlediği iddiasıyla yaptığı şikâyet üzerine yürütülen adli sürecin etkisiz olması nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Başvuru, ceza infaz kurumunda infaz görevlilerince hukuka aykırı kuvvet kullanıldığı iddiasına ilişkin şikâyetin etkili soruşturulmaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kamu görevlilerince şiddete maruz kalma şikâyetiyle ilgili olarak etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.