
HÜSEYİN DEĞİRMEN BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Bireysel Başvuru Hakkının Engellenmesi İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun fotokopi çekilmesi için verdiği dokümanın idarece teslim edilmemesi nedeniyle bireysel başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda bulunduğu sırada, Anayasa Mahkemesine göndermek amacıyla on sayfalık bir dokümanın her sayfasından dört adet fotokopi çekilmesini talep etmiştir. Ceza İnfaz Kurumu, dokümanın FETÖ propagandası içerdiği ve devlet kurumlarına hakaret barındırdığı gerekçesiyle fotokopilerin çekilmesini ve dokümanın iadesini reddetmiştir. Başvurucu, bu nedenle dokümanı ilgili makamlara gönderemediğini ve mahkemeye erişim hakkının engellendiğini iddia ederek bireysel başvuruda bulunmuştur. Ancak, yargı mercileri başvurucunun fotokopi talebinin bireysel başvuru amacıyla yapıldığına dair somut ve yeterli bir beyan veya delil bulunmadığını, dokümanın içeriğinin ve gönderilmek istenen makamın açıkça belirtilmediğini tespit etmiş ve başvurucunun mahkemeye erişim hakkının engellendiği sonucuna varmamıştır. Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi başvurucunun bireysel başvuru hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir.

Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin bireysel başvuru hakkını kullanırken, idarenin fotokopi taleplerini reddetme gerekçelerinin somut ve yeterli olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bireysel başvuru hakkının ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesinde, başvurucunun talebinin gerçekten bireysel başvuru amacıyla yapılıp yapılmadığının açıkça ortaya konması gerektiği vurgulanmıştır. Bu yönüyle karar, ceza infaz kurumlarındaki bireysel başvuru süreçlerinde idari kararların gerekçelendirilmesi ve başvurucunun niyetinin somut olarak gösterilmesi bakımından emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Fotokopi talebinde bulunurken, talebin hangi makama ve hangi amaçla gönderileceğini açıkça belirtiniz. 2) Talebin bireysel başvuru amacıyla yapıldığını somut delillerle destekleyiniz. 3) İdarenin kararına itiraz ederken gerekçelerin somut ve açık olmasına dikkat ediniz. 4) Başvuru süresi ve usulüne uygun itiraz yollarını takip ediniz. 5) Başvurunuzda, başvuru hakkınızın engellendiğine dair somut örnekler ve belgeler sununuz.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.

Avukat görüşü ve savunma / Bireysel başvuru hakkının engellenmesi ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun bireysel başvuru yapması için avukatına posta yoluyla göndermek istediği bazı belgelerin gönderilmesinin engellenmesinin bireysel başvuru hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, terör suçundan mahkûm olarak ceza infaz kurumunda bulunan hükümlünün bireysel başvuru yapması için avukatına posta yoluyla göndermek istediği belgelerin gönderilmesinin idarece engellenmesinin bireysel başvuru hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa ilişkin kararların bağımsız ve tarafsız olmayan sulh ceza hâkimliklerince verilmesi, tutukluluk ve itiraz incelemelerinin duruşmalı olarak incelenmemesi, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması ve tutukluluğa ilişkin kararların sulh ceza hâkimliklerince verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda müdafi ile yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması ve yayımlanan haberler nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, kalabalık odada tutulmaya ilişkin olarak yapılan şikâyetin infaz hâkimliğince incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi ve tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma aşamasındaki bazı işlemler ve ceza infaz kurumundaki uygulamalar sonucu savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan başvurunun esasının incelenmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğince yapılan incelemede şikâyette bulunanın duruşmada hazır bulunma talebi reddedilerek Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak duruşmaya katılımının sağlanmaya çalışılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilmek üzere ceza infaz kurumuna verilen dilekçelerin fotokopileri ve evrak kayıt numaralarının verilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan kişilere verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunma talep edilmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru ziyaretçi kabulünden yoksun bırakılması yaptırımlarına karşı yaptığı itirazların infaz hâkimliğince reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve sürekli disiplin cezaları verilmesi nedeniyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.