
MUHARREM CANİKLİ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Sağlığa Uygun Barındırma Koşulları İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda barındırılma sırasında sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucunun sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddi, maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkına müdahale teşkil etmiş; bu müdahale zorunlu toplumsal ihtiyaca cevap vermemiş, orantısız ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bulunmamıştır. COVID-19 salgını gerekçesi makul görülmemiştir. Başvurucu yaklaşık iki ay sonra talebine kavuşsa da aradaki süre zarfında sigara kullanılan odada kalmak zorunda kalması nedeniyle ihlal gerçekleşmiştir. Tazminat talebi reddedilmiştir.

Bu karar neden önemli?
Karar, ceza infaz kurumlarında mahpusların sağlık ve yaşam koşullarının korunmasının Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında maddi ve manevi varlığın korunması hakkı olarak değerlendirilebileceğini ve bu hakkın ihlal edilmemesi için idari işlemlerin orantılı ve makul gerekçelere dayanması gerektiğini göstermektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
Sigara içilmeyen oda talebinin reddi gibi müdahalelerde, gerekçelerin zorunlu toplumsal ihtiyaçlara dayanması, orantılı olması ve demokratik toplum düzeni gereklerine uygunluğu titizlikle değerlendirilmelidir. COVID-19 gibi salgın gerekçeleri tek başına makul kabul edilmemelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.

Sağlık ve tedavi / Sağlığa uygun barındırma koşulları ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan başvurucuya korse ve masa temin edilmemesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, vejetaryen olan bir hükümlünün protein ihtiyacının cezaevi koşullarında karşılanmamasının insan haysiyeti ile bağdaşmayan muamele yasağını, vejetaryen olup olmadığının tespiti için devlet hastanesine gönderilmesinin kişinin maddi ve manevi varlığının korunması hakkı ile ayrımcılık yasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olan başvurucunun sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, mahpusa hastalığına uygun beslenmesi için önerilen diyet listesine uygun besin verilmemesi ve bu konuda infaz hâkimliğine yapılan şikâyetin titiz bir incelemeye tabi tutulmaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, cezaevinde bulunan başvurucunun bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle kullandığı minderin cezaevi idaresi tarafından alıkonulmasının ve buna karşı yaptığı başvuruların reddedilmesinin eşitlik ilkesi ile adil yargılanma, işkence ve kötü muameleye tabi tutulmama hakkını ihlal ettiğine ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda barındırılan başvurucunun sigara içilmeyen odaya geçme talebinin reddedilmesi nedeniyle maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, akciğer tüberkülozu hastası olunmasına karşın hastane yerine ceza infaz kurumunda tedavi işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve bulaşıcı hastalık dolayısıyla tek kişilik odaya alınma sebepleriyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, hükümlü olan ve sağlık sorunları bulunan başvurucunun tek kişilik odaya alınma talebinin reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutulan başvurucunun sağlık durumuna uygun koşullarda barındırılması talebinin reddi ve ilaca erişiminin engellenmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ve kötü muamele yasağıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz kurumunda temiz içme suyu verilmesi talebinin reddi üzerine başlayan yargısal süreçte uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.