DENİZ ŞAH BAŞVURUSU (4)
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Disiplin Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmadığı, olaya tanıklık eden gardiyanların dinlenilmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğine ilişkin iddialar yönünden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda aldığı 30 günlük haberleşme yasağına ilişkin disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine şikâyette bulunmuş, ancak duruşma SEGBİS aracılığıyla başvurucu hazır edilmeden yapılmış, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmamış, olaya tanıklık eden gardiyanlar dinlenilmemiş ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmiştir. İnfaz hâkimliği ve itiraz mercii bu şikâyeti reddetmiş, karar kesinleşmiştir. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiğine karar vermiş, ancak silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri yönünden iddiaların anayasal ve kişisel önem taşımadığı gerekçesiyle bu kısmı reddetmiştir. İhlalin sonuçlarının giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, infaz hâkimliği süreçlerinde SEGBİS kullanılarak başvurucunun hazır bulunmadan yapılan duruşmaların adil yargılanma hakkı kapsamında duruşmada hazır bulunma hakkını ihlal ettiğini teyit etmiştir. Ayrıca, savcının mütalaasına karşı söz hakkı tanınmaması ve tanıkların dinlenmemesi gibi usul eksikliklerinin her somut olayda ihlal oluşturmayabileceğini belirtmiştir. Böylece, infaz hâkimliği kararlarında duruşmada hazır bulunma hakkının korunması ve yeniden yargılama gerekliliği hususunda önemli bir emsal oluşturmuştur.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Duruşmada hazır bulunma talebinin reddedilme gerekçelerinin açıkça dosyada yer alması sağlanmalıdır. 2) SEGBİS yoluyla yapılan duruşmalarda başvurucunun rızasının ve talebinin belgelenmesi önemlidir. 3) Cumhuriyet savcısının mütalaası başvurucuya bildirilip, cevap hakkı tanınmalıdır. 4) Olayla ilgili tanıkların dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi gibi delillerin toplanması ihmal edilmemelidir. 5) Başvuru süresi ve itiraz yolları titizlikle takip edilmelidir.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Disiplin cezaları / Disiplin yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, cezaevi disiplin kurulu kararına karşı yapılan itirazda, delillerin toplanmaması, mahkeme ve itiraz mercinin bu yöndeki talepleri gerekçesiz reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan disiplin cezasına dair şikâyete ilişkin incelemenin hükümlünün duruşmada hazır edilmeden yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu kararına karşı yapılan şikâyetin sunulan deliller dikkate alınmaksızın incelenmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan yargılamada sanığın hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesi sebebiyle de silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin tanığın mahkeme huzurunda dinlenmeden ve kamera kayıtları incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunmayı talep etmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliği tarafından reddedilmesi üzerine, bu karara karşı yapılan itirazın ağır ceza mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette hâkim tarafından sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve ceza infaz kurumundaki kötü koşullar ve hücre disiplin cezası nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu tarafından verilen disiplin cezasına karşı yapılan şikâyette uyuşmazlığın esasına etkili iddiaların ilgili ve yeterli gerekçeyle karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.