MEHMET ASLAN BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Eğitim Hakkı ve Uzaktan Eğitim İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun yabancı dil sınavına götürülme talebinin uygun görülmemesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu, ceza infaz kurumunda bulunurken yabancı dil sınavına katılmak için sınavın yapılacağı başka bir ceza infaz kurumuna nakil talebinde bulunmuş, ancak güvenlik ve asayiş gerekçeleriyle bu talep Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından reddedilmiştir. Başvurucu itiraz etmiş, ancak infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesi itirazları reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi, bu kısıtlamanın dayanağı olan kanun hükmünün belirsiz ve yetersiz olduğunu, dolayısıyla müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığını tespit ederek eğitim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Başvurucuya manevi tazminat ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin eğitim hakkına yönelik kısıtlamaların ancak açık, kesin ve kanuni dayanağa sahip düzenlemelerle yapılabileceğini vurgulamaktadır. Kanuni dayanağı belirsiz veya yetersiz olan müdahalelerin eğitim hakkı ihlali oluşturduğunu ortaya koyarak, ceza infaz kurumlarındaki eğitim hakkı korumasına ilişkin önemli bir emsal teşkil etmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Ceza infaz kurumundan çıkış kısıtlamalarına ilişkin kararların yazılı ve kanuni dayanağını dikkatle inceleyiniz. 2) İtiraz ve şikâyet süreçlerinde kararların gerekçelerini ve hukuki dayanaklarını talep ediniz. 3) Eğitim hakkına ilişkin başvurularda sınav veya eğitim faaliyetlerine katılım taleplerinizi belgeleyiniz. 4) Başvuru süresi ve usulüne uygun itiraz haklarınızı zamanında kullanınız. 5) Adli yardım talebinde bulunarak hukuki destek almayı ihmal etmeyiniz.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Diğer cezaevi hakları / Eğitim hakkı ve uzaktan eğitim ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun internet yoluyla üniversite derslerine ve sınavlarına katılma talebinin reddedilmesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması ve soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; hâkimlik mesleğinden çıkarılma, ceza infaz kurumunda mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine kaydedilmesi ile açık ve kapalı görüş hakkının sınırlandırılması nedenleriyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının; doktora eğitimine devam edememe ve dikey geçiş sınavına girişe izin verilmemesi nedenleriyle eğitim hakkının; vaiz görüşmelerinden yararlandırılmama nedeniyle din ve vicdan özgürlüğünün; ceza infaz kurumundaki sportif ve kültürel nitelikteki faaliyetlere katılmaya izin verilmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının; soruşturma sürecindeki birtakım uygulamalar nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, terör suçlarından tutuklu olarak ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı'na girişine izin verilmemesinin eğitim hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ve açıköğretim fakültesinde öğrenci olan başvurucunun "e-kampüs" sisteminden yararlanma talebinin değerlendirilmemesi nedeniyle eğitim hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan gözaltına alma ile tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve tutukluluğun makul süreyi aşması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; lisans ve yüksek lisans eğitimine devam edememe nedeniyle de eğitim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluluğun bağımsız ve tarafsız hâkim güvencelerine aykırı olan sulh ceza hâkimliklerince karara bağlanması nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; gözaltı ve tutukluluk süreçlerindeki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; sınavlara girişin yasaklanması nedeniyle eğitim hakkının; meslekten çıkarma kararının Resmî Gazete ve internet sitelerinde yayımlanması nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, terör suçlarından tutuklu olarak ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun Dikey Geçiş Sınavına girişine izin verilmemesinin eğitim hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, terör suçlarından hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunan başvurucunun olağanüstü hâlin devamı süresince uzaktan eğitim sınavlarına girişine izin verilmemesinin eğitim hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, tutuklu bulunan başvurucunun akademik çalışmaları için yararlanmak istediği yabancı kaynakların ceza infaz kurumunca temin edilmemesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, kapalı ceza infaz kurumunda hükümlü iken açık ceza infaz kurumuna nakledilen başvurucunun uzaktan öğretim programı kapsamında internet erişimli bir bilgisayar vasıtasıyla ders takibi yapma talebinin reddedilmesi nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.