İLYAS BOZKURT BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Disiplin Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliğince esas yönden değerlendirilmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu İlyas Bozkurt, ceza infaz kurumunda bulunduğu sırada, odasında yapılan arama sırasında görevli infaz koruma memurlarına yönelik 'Ya onu oradan neden söküyorsun? Ben onunla spor yapıyorum' şeklinde bir tepki göstermesi nedeniyle disiplin cezası aldı. Bu ceza, kurum görevlilerine karşı uygunsuz söz sarf etmek olarak değerlendirildi ve başvurucuya bir ay bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası verildi. Başvurucu, disiplin cezasına karşı yaptığı şikâyetin infaz hâkimliğince esas yönünden incelenmeden, tahliye edilmesi nedeniyle konusuz kaldığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu. Mahkeme, başvurucunun tahliye edilmesi nedeniyle disiplin cezasının infaz edilmediğini ve bu nedenle başvurucunun mağduriyetinin sona erdiğini belirterek, başvurunun kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verdi.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetlerin infaz hâkimliğince esas yönünden incelenmeden reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkı ihlali olarak değerlendirilebilmesi için, cezanın başvurucu üzerinde somut ve güncel bir etkisinin bulunması gerektiğini ortaya koymuştur. Başvurucunun tahliye edilmesi ve cezanın infaz edilmemesi durumunda, mağduriyetin ortadan kalktığı ve dolayısıyla bireysel başvurunun kabul edilemez olduğu vurgulanmıştır. Bu yaklaşım, bireysel başvuru yolunun kullanılabilmesi için mağduriyetin somut ve güncel olmasının zorunluluğunu pekiştirmektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetlerde, cezanın infaz edilip edilmediği ve başvurucunun mağduriyetinin devam edip etmediği hususunu netleştirin. 2) İnfaz hâkimliği kararlarına karşı itiraz ve şikâyet süreçlerinde esas yönünden inceleme talep edin. 3) Tahliye veya cezanın infaz edilmemesi durumunda, mağduriyetin sona erdiğine dair belgeleri ve kararları başvuru dosyasına ekleyin. 4) Başvurunun kabul edilebilirliği için mağduriyetin somut ve güncel olduğunu açıkça ortaya koyun. 5) Başvuru süresine dikkat ederek, nihai kararın tebliğinden itibaren zamanında bireysel başvuru yapın.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Disiplin cezaları / Disiplin yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, cezaevi disiplin kurulu kararına karşı yapılan itirazda, delillerin toplanmaması, mahkeme ve itiraz mercinin bu yöndeki talepleri gerekçesiz reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan disiplin cezasına dair şikâyete ilişkin incelemenin hükümlünün duruşmada hazır edilmeden yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu kararına karşı yapılan şikâyetin sunulan deliller dikkate alınmaksızın incelenmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan yargılamada sanığın hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmadığı, olaya tanıklık eden gardiyanların dinlenilmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğine ilişkin iddialar yönünden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesi sebebiyle de silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin tanığın mahkeme huzurunda dinlenmeden ve kamera kayıtları incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunmayı talep etmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliği tarafından reddedilmesi üzerine, bu karara karşı yapılan itirazın ağır ceza mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette hâkim tarafından sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve ceza infaz kurumundaki kötü koşullar ve hücre disiplin cezası nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.