NAYŞE İREZ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Disiplin Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı gerçekleştirilen şikâyete ilişkin süreçte, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan itirazın yeterli gerekçe gösterilmeden kabul edilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu Nayşe İrez, ceza infaz kurumunda psikolojik rahatsızlıkları nedeniyle koğuş arkadaşlarını tehdit ettiği iddiasıyla disiplin cezası aldı. İnfaz hâkimliği, başvurucunun akıl hastalığı nedeniyle davranışlarını yönlendirme yetisini kaybettiğini ve koğuş arkadaşlarının sözlerinin hakaret ve tehdit olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek disiplin cezasını iptal etti. Ancak Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesi, infaz hâkimliği kararını gerekçesiz şekilde iptal etti. Anayasa Mahkemesi, Ağır Ceza Mahkemesinin kararında yeterli gerekçe bulunmadığını ve bu durumun gerekçeli karar hakkının ihlali anlamına geldiğini tespit etti. Bu nedenle karar, yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemelere gönderildi.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarındaki disiplin işlemlerine karşı yapılan şikâyetlerde itiraz mercilerinin kararlarını gerekçelendirme zorunluluğunu vurgulamaktadır. Özellikle psikolojik rahatsızlık gibi hassas durumların değerlendirilmesinde, mahkemelerin tarafların iddialarını eksiksiz ve adil biçimde incelemesi gerektiğini ortaya koyarak gerekçeli karar hakkının korunmasının önemini göstermektedir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin cezasına karşı şikâyet ve itiraz süreçlerinde tüm sağlık raporları ve tanık beyanlarını eksiksiz sununuz. 2) İnfaz hâkimliği ve itiraz mercilerinin kararlarını gerekçeleriyle birlikte talep edin ve inceleyin. 3) Cumhuriyet Başsavcılığı itirazlarına karşı savunmanızı detaylı ve yazılı olarak hazırlayın. 4) Başvuru süresi ve usul kurallarına riayet ederek bireysel başvuru hakkınızı zamanında kullanın. 5) Psikolojik rahatsızlık gibi durumlarda uzman raporlarını mutlaka dosyaya ekleyin.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Disiplin cezaları / Disiplin yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, cezaevi disiplin kurulu kararına karşı yapılan itirazda, delillerin toplanmaması, mahkeme ve itiraz mercinin bu yöndeki talepleri gerekçesiz reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan disiplin cezasına dair şikâyete ilişkin incelemenin hükümlünün duruşmada hazır edilmeden yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu kararına karşı yapılan şikâyetin sunulan deliller dikkate alınmaksızın incelenmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan yargılamada sanığın hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmadığı, olaya tanıklık eden gardiyanların dinlenilmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğine ilişkin iddialar yönünden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesi sebebiyle de silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin tanığın mahkeme huzurunda dinlenmeden ve kamera kayıtları incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunmayı talep etmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliği tarafından reddedilmesi üzerine, bu karara karşı yapılan itirazın ağır ceza mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette hâkim tarafından sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve ceza infaz kurumundaki kötü koşullar ve hücre disiplin cezası nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.