ERSİN ÇİÇEK VE OSMAN AKBAŞ BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Disiplin Yargılamasında Usul Güvenceleri İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda bulunan başvuruculara slogan atma gerekçesiyle disiplin cezası verilmesi üzerine infaz hâkimliğine yapılan şikâyette, sonuca etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucular, ceza infaz kurumunda slogan attıkları iddiasıyla disiplin cezası almış, ancak disiplin soruşturması sırasında sözlü savunma yapmak istediklerini belirtmelerine rağmen savunmaları alınmamıştır. Ceza İnfaz Kurumu, savunma taleplerini tercüman eşliğinde Kürtçe savunma yapmak istemeleri olarak varsaymış ve tercüman bulunmadığı gerekçesiyle savunmaları almamıştır. İnfaz hâkimliği ve mahkemeler, başvurucuların savunma yapmadığı iddiasını araştırmadan, sadece kurumun tutanağına dayanarak disiplin cezasını onamıştır. Anayasa Mahkemesi, bu süreçte başvurucuların savunma haklarının ihlal edildiğini ve yargı mercilerinin gerekçeli karar hakkını kullanmadığını tespit etmiştir.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında disiplin cezası verilmeden önce savunma hakkının tam olarak sağlanmasının ve yargı mercilerinin bu hususu gerekçeli şekilde incelemesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, idari tutanakların gerçeklik karinesinin yargılamada kesin delil olarak kabul edilemeyeceği ve masumiyet karinesinin korunması gerektiği vurgulanmıştır. Böylece, disiplin cezalarında adil yargılanma ve gerekçeli karar ilkeleri arasındaki bağ güçlendirilmiştir.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Disiplin soruşturması sürecinde savunma hakkınızı açık ve yazılı olarak talep edin; 2) Savunma yapma talebinizin dil ve tercüman ihtiyacından bağımsız olduğunu netleştirin; 3) Savunma hakkınızın engellendiğine dair tüm yazılı ve sözlü taleplerinizi belgeleyin; 4) İtiraz ve şikâyet başvurularınızda savunma hakkınızın kullanılmadığını açıkça belirtin; 5) İnfaz hâkimliği kararlarında gerekçelerin tam ve somut olmasına dikkat edin ve eksiklik varsa itiraz edin.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Disiplin cezaları / Disiplin yargılamasında usul güvenceleri ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, cezaevi disiplin kurulu kararına karşı yapılan itirazda, delillerin toplanmaması, mahkeme ve itiraz mercinin bu yöndeki talepleri gerekçesiz reddetmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan disiplin cezasına dair şikâyete ilişkin incelemenin hükümlünün duruşmada hazır edilmeden yapılması nedeniyle duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu kararına karşı yapılan şikâyetin sunulan deliller dikkate alınmaksızın incelenmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğince yapılan yargılamada sanığın hazır bulunma talebinin reddedilerek ses ve görüntü aktarımı suretiyle duruşmaya uzaktan katılımının sağlanması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru; başvurucunun infaz hâkimliğine yaptığı şikâyette duruşmanın başvurucu hazır edilmeksizin Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) kullanılarak yapılması nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki duruşmada hazır bulunma hakkının, Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı kendisine söz hakkı tanınmadığı, olaya tanıklık eden gardiyanların dinlenilmediği ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğine ilişkin iddialar yönünden silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, soruşturma evresinde alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmemesi sebebiyle de silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin tanığın mahkeme huzurunda dinlenmeden ve kamera kayıtları incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumunda açlık grevi yapan başvurucuya disiplin cezası verilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, infaz hâkimliğince yapılan inceleme sırasında duruşmada hazır bulunmayı talep etmesine rağmen yalnızca ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılma imkânı verilmesi nedeniyle de duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; ceza infaz kurumu disiplin kurulu kararına karşı yapılan şikâyetin infaz hâkimliği tarafından reddedilmesi üzerine, bu karara karşı yapılan itirazın ağır ceza mahkemesi tarafından süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyette hâkim tarafından sözlü savunma alınmadan karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ve ceza infaz kurumundaki kötü koşullar ve hücre disiplin cezası nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.