ZEKERİYA BORA BAŞVURUSU
⚖️ İlgili İçtihat Rehberi
Bu karar, Savunma İçin Belge ve Bilgiye Erişim İçtihat Rehberi içinde incelenmektedir. Rehberde, bu kararın hangi içtihat kuralını desteklediği ve AYM'nin benzer olaylarda nasıl değerlendirme yaptığı açıklanmaktadır.
Başvuru konusu
Başvuru, ceza infaz kurumunda tutuklu olarak bulunan başvurucuya tedavisine ilişkin belgelerin verilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Karar özeti
Başvurucu Zekeriya Bora, Osmaniye 1 No.lu Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunurken, sağlık durumu ile ilgili kan tahlili sonuçlarının kendisine verilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. Başvurucu, kan tahlili sonuçlarının kendisine verilmesi talebiyle ceza infaz kurumu yönetimine başvurmuş, ancak talebi yangın ve güvenlik riski gerekçesiyle reddedilmiştir. İnfaz hâkimliğine yaptığı şikâyet de reddedilmiş, itirazı ise yerel mahkemece onanmıştır. Başvurucu, bu kararların ardından bireysel başvuru yoluna gitmiştir. Anayasa Mahkemesi incelemesinde, başvurucunun tıbbi belgelerin verilmemesi nedeniyle özel hayatının ihlal edildiğine dair somut ve gerekçeli bir açıklama yapmadığı, infaz kurumunun yangın ve güvenlik riski gerekçelerine karşı itirazda bulunmadığı ve mağduriyetini kanıtlayacak delil sunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun özel hayata saygı hakkı ihlaline ilişkin iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, ceza infaz kurumlarında tutukluların sağlık bilgilerine erişim taleplerinde, başvurucunun somut ve gerekçeli gerekçelerle hak ihlalini ortaya koymasının zorunlu olduğunu göstermektedir. Mahkeme, güvenlik ve yangın riski gibi meşru gerekçelerle yapılan kısıtlamaların, başvurucunun iddialarını destekleyecek somut delil sunmaması halinde hak ihlali oluşturmayacağını vurgulamıştır. Böylece, ceza infaz kurumlarında sağlık belgelerine erişim taleplerinde, başvurucunun iddialarını somut olarak desteklemesi gerektiği yönünde önemli bir içtihat oluşturulmuştur.
Benzer başvurularda nelere dikkat edilmeli?
1) Başvuruda, talep edilen sağlık belgelerinin verilmemesinin somut nedenleri ve bu durumun başvurucu üzerindeki etkisi açık ve ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır. 2) Ceza infaz kurumunun güvenlik ve yangın riski gibi gerekçelerine karşı somut itirazlar ve alternatif talepler dile getirilmelidir. 3) İlgili idari ve yargısal başvuru yolları usulüne uygun ve zamanında tüketilmelidir. 4) Sağlık belgelerinin verilmemesinin başvurucunun tedavi süreci ve özel hayatı üzerindeki etkisi açıkça ortaya konmalıdır. 5) Başvuru formunda ve eklerinde, talebin hukuki dayanakları ve somut gerekçeleri eksiksiz sunulmalıdır.
Kararın yanlış sınıflandırıldığını düşünüyorsanız bildirin.
Avukat görüşü ve savunma / Savunma için belge ve bilgiye erişim ile ilgili diğer kararlar
Başvuru, yargılandığı davada delil olarak kullanmak üzere ceza infaz kurumuna avukat olarak giriş çıkış kayıtlarını isteyen başvurucunun bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; internete erişim ve çıktı alma imkânı olan bilgisayar sağlanması talebinin değerlendirilmesine ilişkin olarak ceza infaz kurumu idaresi tarafından verilen kararda kullanılan ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin, bu talebin reddedilmesi nedeniyle savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucunun, çeşitli sağlık sorunları ile ilgili olarak gördüğü tedavilere ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıtların kendisine verilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda internete ve bilgisayara erişimin sağlanması talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvurucu, tutuklu olarak bulunduğu Askeri Cezaevinde, avukatı ve ailesi ile görüşmesinin kısıtlanması, izlenmesi ve savunma hazırlamak için gerekli olduğunu belirttiği internete erişiminin engellenmesi nedenleriyle adil yargılanma, özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüş, bu hususların düzenlendiği yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptali ve tazminat talebinde bulunmuştur.
Başvuru, savunma hazırlanması amacıyla müdafileri tarafından başvurucuya verilmek istenen iki adet klasöre Kocaeli 2 No. lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu Eğitim Kurulu (Eğitim Kurulu) tarafından el konulması ve buna ilişkin şikâyet ve itiraz başvurularının reddi nedenleriyle Anayasa’nın 36. , 40. ve 14 maddelerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, gözaltı ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmaması, tutukluğun makul süreyi aşması, tutukluluğa ilişkin kararların bağımsız ve tarafsız olmayan sulh ceza hâkimliklerince verilmesi, tutukluluk ve itiraz incelemelerinin duruşmalı olarak incelenmemesi, soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması ve tutukluluğa ilişkin kararların sulh ceza hâkimliklerince verilmesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; ceza infaz kurumundaki bazı uygulamalar nedeniyle kötü muamele yasağının; ceza infaz kurumunda müdafi ile yapılan görüşmelerin kayıt altına alınması ve yayımlanan haberler nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının, kalabalık odada tutulmaya ilişkin olarak yapılan şikâyetin infaz hâkimliğince incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, darbe teşebbüsüyle bağlantılı olarak yürütülen soruşturmada uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması, tutukluluğun makul süreyi aşması, tutukluluk incelemelerinin hâkim/mahkeme önüne çıkarılmaksızın yapılması, gizlilik kararı nedeniyle hakkındaki belgeleri inceleyememesi ve tutukluluk incelemelerinde alınan savcılık görüşünün tebliğ edilmemesi nedenleriyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının; soruşturma aşamasındaki bazı işlemler ve ceza infaz kurumundaki uygulamalar sonucu savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru, infaz hâkimliğine yapılan başvurunun esasının incelenmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.